Eerstelijnspsychiatrie

Algemeentop

• Family Practice Notebook: Anxiety Management
  

  De Amerikaanse aanpak is kennelijk anders dan de Nederlandse: zicht u op ‘anxiety’ en koos u vervolgens ‘Anxiety Management’, dan vindt u een medicatieprotocol met interessant genoeg de buspar en benzo’s bovenaan, en dan pas SSRI’s. Maar ook TCA’s en MAO-remmers worden hier genoemd in de eerstelijnsaanpak. Interessant niet?

• Family Practice Notebook: Anxiety Non-pharmacologic Management
  

  Een helder omschreven (psychotherapeutische) aanpak van de angststoornis in de eerste lijn.

• Family Practice Notebook: Depression Management
  

  Een helder beeld van de aanpak in de eerste lijn op psychotherapeutisch vlak.

• Family Practice Notebook: Depression Medical Management
  

  Een helder beeld van de aanpak in de eerste lijn op medicamenteus vlak.

• Huisartsenmaatschap Landauer (Joost Zaat)
  

  Een erg leuke en nuttige site, ontworpen door Joost Zaat, hoofdredacteur van Huisarts en Wetenschap. Naast de NHG-standaarden, vindt u er ook de Cochrane reviews (hoewel u zich dan wel eerst bij MedNet moet registeren). Verder is de link Tijdschriften nuttig. Via deze link kunt u zich ook aanmelden bij tijdschriften als het New England Journal of Medicine (NEJM) en dan ontvangt u wekelijks het laatste nieuws over onderwerpen die u interesseren.

• MedNet
  

  Een erg nuttige site, waarvoor u zich overigens wel eerst moet registreren.

Netwerktop

• Helaas hebben ze geen website (en hier dus geen link), maar wel een e-mailadres van voorzitter dr. C.M. van der Feltz-Cornelis.

Onderzoektop

• Trimbos-instituut
  

  Bij Overige uitgaven vindt u publicaties over onderzoek betreffende wachtlijsten en consultatieactiviteiten.

• Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel)
  

  Hier vindt u informatie over het Nivel Onderzoeksprogramma naar Psychische Eerstelijnszorg, en het e-mailadres van Peter Verhaak, de coördinator.

• EMGO-Institute
  

  Leuke site. Bij common mental disorders ziet u welke onderzoeksprojecten er nu lopen. Kijk ook bij Annual report voor het onderzoeksprogramma van het EMGO. Ook de selected links zijn nuttig.
  

• Sociale Psychiatrie Universiteit Groningen
  

  Dit is een goede site van de instelling waar de INSTEL-studie is verricht. Deze afdeling is nu een van de Collaborating Research Centers of the World Health Organization (WHO). Bij Research vindt u de lopende projecten, en bij Publications hun vele publicaties op het vlak van depressie in de eerste lijn, evenals links naar Medline.

Richtlijnentop

Richtlijnen - Nederlandtop

• Richtlijnen Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  

  Alle NHG-richtlijnen (NHG-Standaarden) online. Erg handig!

• Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie (NVOG)
  

  Op deze site staan Richtlijnen, waaronder die voor de behandeling van premenstrueel syndroom PMS (o.a. met SSRI’s; richtlijn nummer 19). Relevant voor de populatie die een consulent psychiater in de huisartspraktijk tegenkomt.

Richtlijnen - VStop

• Depression in Primary Care: Volume 1: Detection and Diagnosis
  

  Clinical Guideline Number 5. AHCPR Publication No. 93-0550: April 1993.

• Depression in Primary Care: Volume 2: Treatment of Major Depression
  

  Clinical Practice Guideline Number 5. AHCPR Publication No. 93-0551: April 1993.

• FreeBooks4Doctors: AHCPR Publications
  

  Wanneer u het aanbod sorteert op 1. Specialty, dan vindt u onder Psychiatry een link naar de publicaties van de Agency for Health Care Policy and Research (AHCPR) over depressie in de eerste lijn en het Report of the Surgeon General.

• FreeBooks4Doctors: Primary Care Clinical Practice Guidelines
  

  Wanneer u het aanbod sorteert op 1. Specialty, dan vindt u onder Primary Care een link naar de Primary Care Practice Guidelines, waaronder u weer vele interessante links vindt over mental health in primary care.

• Primary Care Clinical Practice Guidelines
  

  Hier vindt u de meest up to date richtlijnen en artikelen, bijvoorbeeld (onder Depression/Articles): Archives of Internal Medicine, 1998, Dec 7/21: Identifying Patients With Depression in the Primary Care Setting, met gebruik van een 2-itemscreener en vragen naar de 4 kernsymptomen van depressie.
  En, ook heel interessant (onder Somatic): American Family Physician, 1999, Jun 6-22: Managing Somatic Preoccupation en (onder Body Dysmorphic Disorder): American Family Physician, 1999, Oct 15 10-20: In Pursuit of Perfection: A Primary Care Physician's Guide to Body Dysmorphic Disorder.
  Verder (onder Substance Abuse - Alcohol and Drug Abuse): American Society of Addiction Medicine, 1997, Oct 10-21: Public Policy Statement on Screening for Addiction in Primary Care Settings.
  En, ten slotte (vlak boven Organizations): American Family Physician, 1998, 1: Psychotherapy in Primary Care, American Family Physician, 1998, Oct 15: Using DSM-IV Primary Care Version, en American Family Physician, 1998, Nov 1: The Psychiatric Review of Symptoms: A Screening Tool for Family Physicians.

Spelers in het veldtop

• Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  

  Geeft Richtlijnen (NHG-Standaarden) uit, onder andere die voor Angst en Depressie. Verder vindt u op deze site – onder de knop Patiëntenvoorlichting - ook de NHG-Patiëntenbrieven. Een aantal daarvan is relevant voor psychiaters, bijvoorbeeld die over Onbegrepen lichamelijke klachten (onder Algemeen), Angst voor ernstige ziekten en Depressie. Daarnaast is hier ook relevant nieuws uit Huisartsenland te vinden. Kijk ook naar Huisarts en Wetenschap (H&W).

• Landelijke Vereniging van Eerstelijnspsychologen (LVE)
  

  Handig als u wilt weten waar ze zitten in uw eigen regio.

• Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW)
  

  Wordt regelmatig bijgehouden maar is vooral gericht op maatschappelijk werkers.

• De Nederlandse Vereniging van Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundigen (NVSPV)
  

  Deze site is nu gedeeltelijk operationeel. Met name de button Andere sites biedt een aantal interessante links, zoals GGZ consult online en ConsuMed.

• Parnassia, psycho-medisch centrum
  

  In deze GGZ-instelling wordt de organisatie ‘gekanteld’ zodat het accent van behandelingen naar de eerste lijn verschuift. Een interessante website, waar helaas niet veel aandacht aan dit experiment wordt besteed. Het ligt in de planning dat de gevolgen/effecten van deze ‘kanteling’ worden geëvalueerd. Zodra deze informatie op de Parnassia-site beschikbaar komt, vindt u hier een link.

• Sinds 1998 wordt hier door dr. C.M. van der Feltz-Cornelis een consultatieve dienst opgezet die huisartsen in de regio Amsterdam ondersteunt middels consulten in de huisartspraktijk. Inmiddels participeren 50 huisartsen en is de bezetting gestegen van 0,3 FTE naar 1,2 FTE psychiaters. Vrijgevestigde collega’s van de VVPAO worden getraind zodat dit consultmodel in heel Amsterdam toegepast kan worden. Helaas hebben ze geen website (en hier dus geen link), maar wel een e-mailadres van contactpersoon dr. C.M. van der Feltz-Cornelis.

• Consultatie aan huisartsen: Het Nijmeegse model
  

  Op pagina 96 van dit (PDF-)document vindt u de samenvatting van de voordracht Het Nijmeegse model: diagnostiek en advies ten dienste van huisartsen ingebed in zorgketens, die W.M.N.J. Buis hield op het 30e Voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie. Wil Buis is actief in de regio Nijmegen. Daar is een Psychiatrisch Advies centrum opgericht: een samenwerkingsproject van de regionale huisartsvereniging, GGZ Nijmegen, UMC Sint Radboud en Canisius-Wilhelmina ziekenhuis. 12 uur per week wordt een psychiater ingezet die de patiënten na een gesprek met een behandeladvies terugverwijst naar de huisarts. De gesprekken vinden niet plaats in de huisartspraktijk, maar in de GGZ-instelling. Ook wordt, zo nodig, een spv-er ingezet. Over dit ‘Nijmeegse model’ is tevens gepubliceerd in Medisch Contact, 57-6, 218-220.

State-of-the-art artikelentop

• Managing Psychiatric Disorders in Primary Care: 1. Depression
  

  Artikel van M.D. Feldman in Hospital Practice.

• Managing Psychiatric Disorders in Primary Care: 2. Anxiety
  

  Artikel van M.D. Feldman in Hospital Practice.

Training/nascholingtop

• The MacArthur Initiative on Depression and Primary Care (MIDPC)
  

  Een site vol relevante onderzoeks- en nascholingsprojecten en publicaties. Zeer de moeite om te lezen als u zelf nascholing voor huisartsen zou willen opzetten.

• National Institute of Mental Health (NIMH): Anxiety Disorders Education Program
  

  Klikt u op Professionals, dan vindt u een schat aan informatie voor artsen over herkenning, diagnostiek en behandeling van angststoornissen in de eerste lijn.

• Vanuit dit worden regelmatig trainingen georganiseerd voor psychiaters over het psychiatrische consult in de huisartspraktijk. Helaas hebben ze geen website (en hier dus geen link), maar wel een e-mailadres van contactpersoon dr. C.M. van der Feltz-Cornelis.

• Psychiatrische consulten in de huisartspraktijk
  

  Op pagina 62 van dit (PDF-)document vindt u de samenvatting van de cursus die dr. C.M. van der Feltz-Cornelis gaf op het 30e Voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.

• Consultatie aan huisartsen: het POCO model
  

  Op pagina 96 van dit (PDF-)document vindt u de samenvatting van de voordracht Het POCO model: psychiatrische consulten in de huisartspraktijk in de regio Amsterdam, die dr. C.M. van der Feltz-Cornelis hield op het 30e Voorjaarscongres van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie.

Vaktijdschriftentop

• Doctors Guide
  

  Een heel leuke site om op de hoogte te blijven van de laatste publicaties. Klikt u op All news. U kunt dan een channel reserveren (Select a Channel), zoals depression, anxiety of psychiatry other. Als u dit selecteert, krijgt u een lijst recente publicaties met datum en tijdschrift van verschijnen. Klikt u er een aan, dan kunt u de abstract en/of het hele artikel lezen. U kunt ook uw eigen paginavoorkeuren instellen. De site is voor algemeen artsen, dus de invalshoek van bijvoorbeeld een huisarts op psychiatrische problematiek wordt u zo duidelijk. Deze site is gesponsord door diverse farmaceutische industrieën U wordt echter niet lastig gevallen met advertenties, en de artikelen komen uit peer reviewed journals en gaan voor 60% niet over medicatie. Wel kunt u doorklikken naar New drugs, waarachter u dan alle recente registraties van geneesmiddelen in diverse landen vindt. Maar dat is dus makkelijk te vermijden informatie.

• Doctors Guide: Webcasts
  

  Webcast door Dr. M.D. Feldman van de University of California, San Francisco: Managing Psychiatric Disorder in Primary Care: 2. Anxiety.
  Andere webcasts vindt u via Select a Channel: scroll naar het gewenste onderwerp en kies vervolgens de webcast die u interesseert. In de meeste gevallen heeft u het programma Realplayer nodig om de webcast af te spelen (een link naar Realplayer vindt u op deze site).

• FreeMedicalJournals: BMJ en NEJM
  

  Op deze site vindt u o.a. een link naar het British Medical Journal (BMJ, onder Free journals) en het New England Journal of Medicine NEJM, onder Free one to six months after publication).

• General Hospital Psychiatry
  

  Tijdschrift met artikelen op het raakvlak van de psychiatrie, de ziekenhuisgeneeskunde en de huisartsgeneeskunde. Het tijdschrift benadrukt een biopsychosociale benadering van ziekte en gezondheid en ondersteunt de belangen van de psychiatrie in de algemene geneeskunde. Helaas is alleen de inhoudsopgave te bekijken, maar u kunt wel om een ‘free sample copy’ vragen.

• International Journal of Psychiatry in Medicine (IJPM). Biopsychosocial Aspects of Primary Care
  

  Goed tijdschrift dat regelmatig over psychiatrie in de eerste lijn publiceert. Op de site zijn editorials en abstracts te lezen. Bekijk ook de links op deze site.

Literatuurtop