Depressieve stoornissen

Internettop

• Cognitieve gedragstherapie via Internet: resultaten teleurstellend
  

  In een recente meta-analyse in Psychological Medicine werd de effectiviteit van Cognitieve Gedrags Therapie via Internet bij depressie en angst beoordeeld. Het kan zijn dat CBT bij depressie pas voldoende effectief is als er ook sprake is van enige begeleiding. Hierbij kan gedacht worden aan begeleiding via e-mail, chatten of een forum.
  

• Medblogs
  

  Er bestaan een aantal Medblogs. Dat zijn blogs bijgehouden door artsen en psychiaters. Er wordt zelfs geschreven dat psychiaters de boventoon voeren in de top-25 medblogs. Wekelijks wordt er overzicht gegeven van de belangrijkste artikelen verschenen op de medblogs die week. De keuze is volstrekt arbitrair.
  

• Pubmed klonen
  

  Er zijn de laatste tijd veel PubMed klonen verschenen. Dit zijn meestal zoekmachines gebaseerd op PubMed met toepassing van nieuwe web technologie (web 2.0). Via deze link komt u bij een artikel met een overzicht naar aanleiding van een recente cloon.
  Een goed voorbeeld is Gopubmed.
  Deze zoekmachine levert de eerste 100 resultaten van pubmed. Aan de linker kant van het scherm zie je een aantal mogelijkheden die pubmed zelf ook heeft maar die hier op een zeer gebruikersvriendelijke manier vorm gegeven worden. Bovenaan verschijnen de 5 belangrijkste Mesh termen gevolgd door de andere Mesh termen met het aantal relevante artikelen voor die zoekterm. Het aanklikken levert dus de search en de mesh term. Daaronder kan je een overzicht krijgen van belangrijkste auteurs voor de zoekterm en je kan gemakkelijk zoeken naar een bepaalde auteur. En als laatste kan je een periode opgeven waarin je wil zoeken, het laatste jaar, de laatste maand, laatste week en van de huidige dag.

Algemeentop

• They analyzed 45 websites, the overall quality of the websites about depression was good. Those with a high score on the brief DISCERN, the presence of HON label (The Health On the Net Foundation (HON) ) and affiliation of the website were all related to high quality.

  These 10 websites scored highest on the brief DISCERN and content quality:

  • http://www.medicinenet.com/depression/article.htm
  • http://www.netdoctor.co.uk/depression/index.shtml
  • http://www.rcpsych.ac.uk/default.aspx?page50
  • http://www.mind.org.uk/Information/Booklets/Understanding/Understanding1depression.htm
  • http://www.webmd.com/depression/
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Clinical_depression
  • http://www.utdol.com/patients/content/topic.do?topicKey=~jSS5Z_cMxYvi6
  • http://depression.about.com/
  • http://www.mentalhelp.net/poc/center_index.php?id55
  • http://concernedcounseling.com/communities/Depression/related/self_help.asp
• Seizoensgebonden depressie
  

  Het is weer herfst. Tijd waarin de depressie met een seizoensgebonden patroon vaak begint. Er verschijnen in deze periode ook veel artikelen en informatie over deze aandoening. In ScienceDaily een overzichtsartikel over Seasonal Affective Disorder (SAD). Over de behandeling met lichttherapie en het mechanisme waardoor dit zou kunnen werken.

  
  

• Depression.about.com
  

  Een (o.a. door Bristol-Myers-Squibb) gesponsorde Amerikaanse site, met pop-ups, maar ook met veel informatie over de etiologie van depressie, verschillende vormen van depressie en ook enige informatie over antidepressiva.

• Health On the Net Foundation (HON select): Depressive Disorder
  

  Een Zwitserse site met allerlei medische informatie. Behalve met Engels kunt u er ook met Frans en Duits terecht. De site geeft heel veel links en heeft daarnaast een voorgeprogrammeerde zoekfunctie voor Medline/PubMed.

• Lithium Plus Werkgroep
  

  Een interessante site, uiteraard met veel informatie over lithium en andere stemmingsstabilisatoren, maar ook over diverse aspecten van de bipolaire stoornis en depressie.

• The World Health Report 2001
  

  Op deze site van de World Health Organization (WHO) vindt u het World Health Report 2001, met gegevens over psychiatrische stoornissen in het algemeen en depressie in het bijzonder, wereldwijd. Zeer lezenswaardig. (Het WHO-rapport over 2002 biedt geen informatie over psychiatrische stoornissen.)

• Depressie pagina
  

  Een goede algemene site met veel links, weliswaar van wisselende kwaliteit.

Behandelingtop

• Behandeling algemeen
  

  Site van het Amerikaanse National Institute of Mental Health (NIMH). Bevat veel nuttige informatie over allerlei verschillende psychiatrische onderwerpen. Via het depressiemenu heeft u direct toegang tot de informatie over depressiebehandeling.

• ECT
  

  Uitgebreide informatie en links vindt u op deze rubriek van Psychiatrienet.nl

• Dr. Ivan’s Depression Central
  

  Zeer uitgebreide site van de Amerikaanse psychiater Ivan Goldberg met de nadruk op verschillende vormen van behandeling (o.a. psychofarmaca, psychotherapie, ECT, TMS, Nervus Vagusstimulatie) bij diverse typen depressie.

• St. Janskruid
  

  Factsheet met informatie over St. Janskruid (Hypericum perforatum) van het National Center for Complementary and Alternative Medicine (NCCAM), een onderdeel van de National Institutes of Health (NIH), de gezondheidszorgorganisatie van de Amerikaanse overheid.

Behandelprotocollentop

• Multidisciplinaire Richtlijn Depressie 2009
  

  De nieuwe multidisciplinaire richtlijn depressie 2009 is een update van de versie uit 2005.

• Richtlijn elektroconvulsietherapie 2010
  

  De richtlijn elektroconvulsietherapie is meer dan een update van de richtlijn uit 2000.

   De basis wordt gevormd door een hele serie uitgangsvragen, die stuk voor stuk op basis van evidence worden

   beantwoord.

Diagnostiektop

• Dr. Phillip Long over diagnostiek
  

  Site van de Canadese psychiater Dr. Phillip Long. Bevat ook informatie over behandeling, maar bij de diagnostiek van depressie is hij completer dan de meeste Amerikaanse sites omdat naast de DSM-IV ook de ICD 10 wordt behandeld.

Etiologietop

• Center for Science in Society: Etiological Issues
  

  Wanneer u op deze site van een Amerikaanse universiteit op de button mood disorders klikt, krijgt u toegang tot interessante informatie, met name over de etiologie van depressie.

Meetinstrumententop

Meta-analysestop

• Efficacy of venlafaxine compared with tricyclic antidepressants in depressive disorder
  

  W.W. van den Broek et al (2009). Efficacy of venlafaxine compared with tricyclic antidepressants in depressive disorder: a meta-analysis. Journal of Psychopharmacology 23, 708-713. Er werd geen verschil gevonden tussen venlafaxine en de TCAs. In de 7 studies werden beide middelen (te) laag gedoseerd.

• Efficacy and tolerability of selective serotonin reuptake inhibitors compared with...
  

  MacGillivray, S. et al. (2003) Efficacy and tolerability of selective serotonin reuptake inhibitors compared with tricyclic antidepressants in depression treated in primairy care: systematic review and meta-analysis. British Medical Journal, 326, 1014-1017. De auteurs concluderen dat de meeste van deze studies bij huisartspatiënten van povere kwaliteit zijn. Er wordt geen verschil gevonden in effectiviteit tussen SSRIs en TCAs. (Artikel vrij te downloaden.)

• Acceleration and augmentation of antidepressants with lithium for depressive disorders: two meta-analyses of randomized, placebo-controlled trials.
  

  Een update van de meta-analyse van Bauer en Dopfmer uit 1999 en een tweede meta-analyse naar een eventueel accelererend effect van lithium-additie

• Repetitive transcranial magnetic stimulation for the treatment of depression
  

  Martin, J.L.R.et al. (2003) Repetitive transcranial magnetic stimulation for the treatment of depression: Systematic review and meta-analysis. British Journal of Psychiatry, 182, 480-491. De auteurs concluderen dat het onderzoek naar de effectiviteit van rTMS bij depressie over het algemeen methodologisch vrij zwak is en dat er wel een effect van rTMS is t.o.v. "sham" TMS na behandeling, maar niet meer na 2 weken follow-up.

• Meta-analysis of effects and side effects of low dosage tricyclic antidepressants...
  

  Furukawa, T.A. et al. (2002). Meta-analysis of effects and side effects of low dosage tricyclic antidepressants in depression. Systematic review. British Medical Journal, 325, 991-995.
  Uit een meta-analyse van 39 studies concludeerden de auteurs dat tricyclische antidepressiva effectief zijn voor de behandeling van depressie bij een dosering onder 100 mg/dag.
  

• Selective serotonin reuptake inhibitors versus tricyclic antidepressants
  

  Anderson, I.M. (2000) Selective serotonin reuptake inhibitors versus tricyclic antidepressants: a meta-analysis of efficacy and tolerability. Journal of Affective Disorders, 58 (1), 19-36. Alleen abonnees op het tijdschrift hebben na eenmalige registratie toegang tot de online beschikbare artikelen; het abstract kunt u echter wel gratis bekijken.

• Lithium augmentation in treatment-resistant depression
  

  Bauer, M. et al (1999) Lithium augmentation in treatment-resistant depression: a meta-analysis of placebo-controlled studies. Journal of Clinical Psychopharmacology, 19 (5), 427-434. Voor een link naar de site van het Journal: zie de rubriek Tijdschriften onder Top 20 psychiatrisch.

• Triiodothyronine augmentation in the treatment of refractory depression
  

  Aronson, R. et al (1996) Triiodothyronine augmentation in the treatment of refractory depression - a meta-analysis. Archives of General Psychiatry, 53, 842-848. Weliswaar is dit artikel al 10 jaar oud, maar er zijn voor zover de redactie van deze rubriek bekend, nauwelijks recentere dubbelblinde studies gepubliceerd.
  Hoewel hier wel een link is gemaakt naar de site van de Archives, zult u het betreffende artikel helaas niet online vinden: de site gaat niet verder terug dan 1998. Via het e-mailadres dat u op deze site aantreft, kunt u het artikel uiteraard wel opvragen.

Onderzoektop

• STAR*D Project
  

  Een groot Amerikaans onderzoeksproject dat zich richt op de vraag: Wat te doen bij patienten die niet herstellen na een eerste behandeling met een antidepressivum?
  Twee van de publicaties van de STAR*D worden hier als link toegevoegd. Het betreft de 3e en 4e stap van het STAR*D onderzoek waarin tranylcypromine (in lage dosering) en lithium additie (in lage dosering, toegevoegd aan diverse moderne antidepressiva) teleurstellend effect laten zien bij een populatie met chronisch depressieve klachten.
  

• A Comparison of Lithium and T3 Augmentation Following Two Failed Medication Treatments for Depression: A STAR*D Report
  
• Tranylcypromine Versus Venlafaxine Plus Mirtazapine Following Three Failed Antidepressant Medication Trials for Depression: A STAR*D Report
  
• Nederlandse studie naar Depressie en Angst (NESDA)
  

  Langdurig en grootschalig onderzoek naar oorzaken, beloop en gevolgen van depressie en angststoornissen.

Overzichtsartikeltop

• Recent developments and current controversies in depression
  

  Een zeer leesbaar overzichtsartikel van Ebmeier et al, afkomstig uit The Lancet. Waarin de auteurs aandacht besteden aan genetische oorzaken van depressie, functionele veranderingen van het brein, biologische behandelingen van depressie en specifieke psychotherapie voor depressie.

• The medical management of depression
  

  Zeer uitgebreid overzichtsartikel van JJ Mann, gepubliceerd in the New England Journal of Medicine. Het artikel gaat over de verschillende medicamenteuze behandelingen van de depressieve stoornis. Dit artikel bevat ook een kort stukje over ECT en psychotherapie.

Patientenorganisatietop

• in Depressie
  

  inDepressie is een website voor patiënten, partners en familieleden van patiënten met een depressie.

   Het lijkt geen commerciele website te zijn, maar het wordt niet direct duidelijk wie de website beheert

• Depressie Stichting
  

  Geen 'echte' patientenvereniging, maar een organisatie die de belangen behartigt van patienten met een depressie en hun verwanten. De site biedt onder andere een aantal interessante links en er wordt een aantal boeken met informatie voor patienten beknopt besproken.

Psychotherapietop

• International Society for Interpersonal Psychotherapy (isIPT)
  

  De site van de internationale organisatie voor IPT, met informatie over indicaties, achtergrond, onderzoek en literatuur over deze psychotherapievorm.

• Psychology Information Online
  

  Deze site biedt informatie over o.a. cognitieve therapie bij depressie.

• Hulpgids Cognitieve Gedragstherapie
  
• CCGT
  

  Aandacht gerichte cognitieve therapie

Literatuur: Tijdschriften-Algemeentop

• Journal of Clinical Psychiatry
  

  Algemeen psychiatrisch tidschrift. Het is op de praktijk gericht en elk nummer bevat wel één of meer artikelen over depressie.

• Acta Psychiatrica Scandinavica
  

  Er verschijnt geen nummer van dit tijdschrift, of er staat wel een artikel in over stemmingsstoornissen.

• American Journal of Psychiatry
  

  Er verschijnt geen nummer van dit tijdschrift, of er staat wel een artikel in over stemmingsstoornissen. Dit maandblad heeft een overzichtelijke site. De abstracts zijn gratis in te zien, voor tekst moet  vaak betaald worden.
  

• Archives of General Psychiatry
  

  Er verschijnt geen nummer van dit tijdschrift, of er staat wel een artikel in over stemmingsstoornissen. Gratis abstracts. Full text alleen voor paid subscribers.
  

• British Journal of Psychiatry
  

  Er verschijnt geen nummer van dit tijdschrift, of er staat wel een artikel in over stemmingsstoornissen.

Literatuur: Tijdschriften-Specifiektop

• Depression and Anxiety
  

  In dit tijdschrift staan grotendeels artikelen over angststoornissen, maar verschijnen ook regelmatig artikelen over onderzoek naar diverse aspecten van depressie.
  
  

• Journal of Affective Disorders
  

  Dit tijdschrift is specifiek gericht op stemmingsstoornissen.
  

Literatuur: Standaardwerkentop