Psychiatrienet.nl

een onafhankelijke selectie van de belangrijkste sites door psychiaters

Psychotherapie

Colofon


Afbraak van de psychotherapie in Nederlandtop

  • STop de Afbraak van de Psychotherapie STAP

    Website van de actiegroep STAP, die zich inzet voor het terugdraaien van de bezuinigingsmaatregel van de minister van VWS om het aantal via de AWBZ te vergoeden zittingen te reduceren van 90 tot 30. Dit is een verregaande maatregel, die diept ingrijpt in de psychiatrische zorg.


Algemene informatie over psychotherapietop

  • CyberPsych

    Op deze site vindt u informatie over psychoanalyse, psychotherapie en specifieke onderwerpen zoals angststoornissen, alcoholmisbruik, homofobie, traumatische gevolgen van racisme en psychoanalytische studies over film.

  • Psychiatry on line Italia (POL.it)

    Deze Engelstalige versie van POL.it biedt full-text artikelen op allerlei gebied, waaronder ook psychotherapie (Morris Eagle, Merton Gill, enz.). Tevens congresaankondigingen.

  • PsychotherapistResources.com

    Beetje gekke, maar wel interessante (en overigens commerciële) site die allerhande bronnen voor psychotherapeuten ontsluit: artikelen, interviews (met o.a. Otto Kernberg, Thomas Szasz en Albert Ellis), video’s, enz., enz.


Beroepsverenigingentop


Diagnostiek en classificatietop

  • Internet Mental Health

    In lijn met de voorgaande sites biedt Internet Mental Health een compleet overzicht van classificaties, die alfabetisch of op categorie gesorteerd kunnen worden. Op eenvoudige wijze kunt u de DSM-IV definities vergelijken met de ICD-10 en andere codes. Ook zijn er links met 'online diagnosis' (betaling vereist, $10 voor 10 dagen). Er zijn verder mogelijkheden om van alles te weten te komen over behandelingsmogelijkheden, research, informatieve folders en tijdschriftartikelen. Internet Mental Health is een particuliere, niet gesponsorde onderneming van de Canadese psychiater Dr. Phillip Long. Zijn visie is dat informatie vrij beschikbaar moet zijn en zijn hoop is dat de vrije uitwisseling van gegevens bijdraagt aan een uitwisseling van relevante en goede informatie.

  • Moeilijke Mensen

    Deze site is ontworpen door een kleine groep psychiaters en psychologen uit verschillende instellingen, allemaal gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen. De doelstelling ervan is de huidige kennis over diagnostiek en behandeling van persoonlijkheidsstoornissen beter toegankelijk te maken voor cliënten en hulpverleners en om de uitwisseling tussen cliënten en hulpverleners en tussen hulpverleners onderling te stimuleren. De site bevat informatie over persoonlijkheidsstoornissen, een vraagbaak, een leestafel, een boekenkast, links en een zoekfunctie. Het is niet helemaal duidelijk wat de redactie met deze site beoogt. De informatie is tamelijk basaal en niet gespeend van jargon. Ook de vraagbaak laat veel te vragen over (bijvoorbeeld: ‘Hoe kun je het beste omgaan met iemand met een antisociale persoonlijkheidsstoornis?’ Antwoord: ‘Het is niet eenvoudig om daar een antwoord op te geven: de ene persoon met een ASPS is de andere niet.’ Daarna volgt overigens wel enige uitleg). In de rubriek ‘Leestafel’ zijn interessante literatuurverwijzingen opgenomen (voor de professional). Ook de ‘Boekenkast’ bevat alleen vakliteratuur. Dit is een site ‘in ontwikkeling’, waarvan we mogelijk veel meer zullen gaan zien!
    In het Tijdschrift voor Psychiatrie, jaargang 43, nummer 12 vindt u op pp. 887-890 een recensie over deze site.


Integratieve psychotherapietop

  • Inleiding in de integratieve psychotherapie

    Een goede inleiding (met casusbeschrijving) is het artikel van George Stricker en Jerold R. Gold: Psychotherapy Integration: An Assimilative, Psychodynamic Approach. Beide auteurs zijn bekend als Editors van het Comprehensive Handbook of Psychotherapy Integration uit 1993.

  • Society for the Exploration of Psychotherapy Integration (SEPI)

    De meeste websites over integratie van psychotherapeutische methoden kunnen worden gekarakteriseerd als onwetenschappelijk, ideologisch en commercieel. Een uitzondering vormt de website van SEPI, een organisatie die in de tachtiger jaren in de Verenigde Staten is opgericht door Goldfried en Wachter. Geleidelijk aan heeft deze organisatie internationale erkenning gekregen. Op deze site vindt u een door SEPI samengesteld overzicht van documenten over verschillende aspecten van integratieve psychotherapie, waarin kritische kanttekeningen niet ontbreken.


Kennisinstituten geestelijke gezondheidszorgtop

  • Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid (NFGV)

    Eén op de vijf Nederlanders heeft psychische klachten. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen het nog steeds moeilijk vinden om problemen te (h)erkennen en hulp te zoeken. Het NFGV heeft 2 kerntaken: voorlichting geven over psychische problemen en subsidies verstrekken voor vernieuwing en verbetering van de zorg, wetenschappelijk onderzoek en voorlichtingsprojecten (ca. 2 miljoen euro per jaar!). De site biedt recente informatie over NFGV-activiteiten zoals subsidies, projecten en voorlichting en geeft gedetailleerde informatie over het indienen van een subsidieaanvraag.

  • Trimbos-instituut

    Site van het landelijke kennisinstituut voor psychische problemen en verslaving, genoemd naar psychiater prof. dr. Kees Trimbos (1920-1988), een vooraanstaand pleitbezorger van geestelijke volksgezondheid in Nederland. Op deze site vindt u interessante links en informatie over activiteiten en documentatie van het instituut. Helaas is de bibliotheek niet meer toegankelijk.


Ontwikkelingen in de psychiatrische / psychotherapeutische professietop

  • BIG-register

    Bij het BIG-register vindt u informatie over de registratie van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, waaronder artsen en psychotherapeuten. U kunt bij het BIG-register navragen of iemand met recht de beroepstitel voert; of de inschrijving van een persoon geschorst is en voor hoelang; of een ingeschrevene gedeeltelijk ontzegd is van de bevoegdheid het beroep uit te oefenen, voor welke handelingen en voor hoelang; en of aan een ingeschrevene voorwaarden zijn gesteld, welke dat zijn en voor hoelang.


Psychotherapeutische behandelinstitutentop

  • Informatie- en Coördinatieorgaan Dienstverlening Oorlogsgetroffenen (ICODO)

    Het ICODO is een vraagbaak en aanspreekpunt voor zowel oorlogsgetroffenen als professionele en vrijwillige hulpverleners.

  • Stichting Centrum ’45

    Site over de stichting zelf, maar met hele goede links naar allerlei zaken rond oorlogsgetroffenen en slachtoffers van georganiseerd geweld.

  • Nederlands Psychoanalytisch Instituut (NPI)

    Het NPI is een landelijk expertisecentrum voor psychoanalytische behandeling. Het houdt zich daarnaast bezig met kennisoverdracht, wetenschappelijk onderzoek en kwaliteitszorg.
    Op deze site vindt u informatie over behandeling, verdere expertise van het NPI, achtergronden en ontwikkelingen. Onder 'Klinische vignetten' is er ook een mogelijkheid voor discussie over artikelen, boeken en casuistiek.


Psychotherapie via internettop

  • Interapy

    Behandeling van psychisch trauma via internet door middel van schrijfopdrachten. Website van de afdeling Klinische Psychologie van de Universiteit van Amsterdam voor geïnteresseerden en cliënten. De aanpak is geëvalueerd en lijkt vruchten af te werpen.


Psychotherapieonderzoektop

  • National Institute of Mental Health (NIMH)

    Het NIMH heeft na een reorganisatie een nieuw geestelijk-gezondheidsconcept (gericht op de praktijk) gelanceerd, waarin de aandacht meer uit zal gaan naar effectiveness studies dan naar efficacy studies. Dit initiatief heeft grote consequenties voor psychotherapieonderzoek in de VS.

  • An Open Door Review of Outcome Studies in Psychoanalysis

    Deze Review (nu 246 pagina’s in Word!) is een belangrijke bron van informatie over effectonderzoeken op het gebied van de psychoanalytische behandelingsvormen die in Europa en Noord-Amerika zijn verricht in de afgelopen tientallen jaren. Samensteller is de Research Committee van de International Psychoanalytic Association (IPA). Het is een encyclopedie van samenvattingen van onderzoek. Het overzicht heeft niet tot doel conclusies te trekken over het vraagstuk ‘Hoe effectief is de analytische psychotherapie nu eigenlijk?’ Het ‘Open Door’-karakter brengt met zich mee dat de onderzoeken voortdurend worden aangevuld met nieuwe bijdragen van onderzoekers.


Psychotherapieverenigingen internationaaltop

  • The Association for Advancement of Behavior Therapy (AABT)

    Biedt vooral links.

  • The Association for the Advancement of Gestalt Therapy (AAGT)

    De AAGT is een non-profit organisatie die de filosofie, theorie, praktijk en onderzoek op het gebied van de Gestalt Therapie en haar toepassingen wil bevorderen. De AAGT is niet gebonden aan een vereniging en kent regionale groepen (echter geen in Nederland). Er is een lidmaatschap te verkrijgen en verder zijn er congresaankondigingen.

  • The Association for the Development of the Person Centered Approach (ADPCA)

    De ADPCA is een internationaal netwerk van belangstellenden voor de persoonsgerichte psychotherapie. De associatie sponsort een jaarlijkse conferentie en verspreidt informatie over activiteiten en organisaties over de hele wereld. Er is een nieuwsbrief, een tijdschrift en een ledenlijst. Interessant zijn sommige online artikelen over persoonsgerichte psychotherapie.

  • European Federation for Psychoanalytic Psychotherapy in the Public Sector (EFPP)

    De EFPP is een een koepelorganisatie van nationale netwerken van psychoanalytische psychotherapeuten op het terrein van de volwassen, kinder- en jeugd- en groepspsychotherapie.

  • International Psychoanalytical Association (IPA)

    Homepage. Biedt veel interessante links, o.a. naar de locale IPA-component en andere organisaties, psychoanalytische centra, tijdschriften en adressen waarop weer allerhande andere bronnen worden ontsloten.

  • The International Transactional Analysis Association (ITAA)

    De Transactionele Analyse (TA), ontwikkeld door Eric Berne, wordt toegepast in de psychotherapie, counseling, opvoeding en organisatieontwikkeling. Op deze site vindt u allerlei zaken over het gedachtegoed van de TA, evenals vooraankondigingen van conferenties, workshops en presentaties, een overzicht van TA-trainingen, diverse te raadplegen bronnen (boeken, publicaties, video’s, organisaties, instituten) en verwijzingen naar gerelateerde sites.


Psychotherapieverenigingen Nederlandtop


Specifieke psychotherapeutische methodentop

  • Het Focusing Instituut

    Ingericht voor documenten op het gebied van focusing i.e.z., maar met uitbreidingen naar cliëntgerichte psychotherapie in bredere zin. Ontsluit allerhande bronnen op het gebied van client-centered therapie. Wel een zeer Amerikaanse aanpak, alsof er sprake is van een wereldwijde "beweging".

  • International Transactional Analysis Association (ITAA)

    De Transactionele Analyse (TA), ontwikkeld door Eric Berne, wordt toegepast in de psychotherapie, counseling, opvoeding en organisatie ontwikkeling. Op deze site vindt u informatie over het gedachtegoed van de TA, evenals vooraankondigingen van conferenties, workshops en presentaties, een overzicht van TA-trainingen, diverse te raadplegen bronnen (boeken, publicaties, video’s, organisaties, instituten) en verwijzingen naar gerelateerde sites.

  • Schema Therapy Institute New York

    Biedt een overzicht van consumentgeoriënteerde sites over nieuwe, in opkomst zijnde behandelingsvormen, sterk verbonden met de persoon van Jeffrey Young. Goed voor een eerste kennismaking. Daarna heeft u meer aan het lezen van een goed boek over deze onderwerpen. Onderzoek naar het effect van schema focused therapy bij BPS vindt onder andere plaats in Nederland.


Stoornisgerichte psychotherapeutische methodieken - Sites over ESTtop

  • Empirically Supported Treatment material: bestelmogelijkheid

    Biedt de mogelijkheid om de diverse rapporten te bestellen, bijvoorbeeld het eerste rapport van de Chambless Task Force (Task Force on Promotion and Dissemination of Psychological Procedures van Division 12 van de American Psychological Association) waarin de criteria worden beschreven om te bepalen wat empirisch ondersteunde behandelingen zijn (Empirically Supported Treatments, EST) en de eerste lijst van EST’s. Ook de reviews en updates van Sanderson en Woody (zie links hieronder) zijn hier te bestellen.

  • Medscape: Empirically Supported Treatments: Cautionary Notes

    Deze site bevat interessante discussies over evidence based psychotherapie en richtlijnen voor psychotherapie. Inloggen verplicht.

  • Medscape: Why We Need Evidence-Based Psychotherapy Practice Guidelines

    Deze site bevat interessante discussies over evidence based psychotherapie en richtlijnen voor psychotherapie. Inloggen verplicht.

  • Psych Central: Dr. Grohol's Mental Health Page

    Via deze site (waar nog veel meer is te zien en te doen – een aanrader!) kunt u ook doorklikken naar de Manuals for Empirically Validated Treatments (zie link hierboven).

  • De ontwikkelingen op het gebied van EST volgen?

    Om nieuwe ontwikkelingen op het gebied van EST te volgen, kunt u ook de website van de APA raadplegen: zoekt u eerst met de zoekterm ‘psychological interventions’; daarna kunt u verder zoeken m.b.v. ‘Expand Search’ en ‘Full-text search of APA Website’.


Vaktijdschriftentop

  • CatchWord

    Online tijdschriften, full-text, o.a. European Journal of Psychotherapy, Counselling & Health (v.a. 2000), Internationale Journal of Group Psychotherapy (v.a. 2000), International Journal of Psychotherapy (v.a. 2000), Psychoanalytic Psychotherapy (v.a. 2002), Scandinavian Journal of Behaviour Therapy (v.a. 1999), International Journal of Behavioral Medicine (v.a. 2000).

  • The International Journal of Psychoanalysis (IJPA)

    De website van dit internationaal toonaangevend tijdschrift bevat vrij toegankelijke geselecteerde artikelen van bekende auteurs (o.a. Kernberg en Gabbard), die kunnen worden gedownload (met WinZip).

  • IJPA: Discussiegroep

    In discussiegroepen kan met de auteurs van het IJPA (zie hierboven) over de artikelen van gedachten worden gewisseld.


Meer weten Belangrijke boekentop

Bergin, A.E. & Garfield, S.L (1994) Handbook of Psychotherapy and Behavior Change, John Wiley & Sons, Inc. New York. Inspirerend standaardwerk over de fundamenten van het psychotherapeutisch proces en het psychotherapieonderzoek.

Gabbard, G.O. (1994), Psychodynamic Psychiatry in Clinical Practice, American Psychiatric Press, Washington, London. Klinisch zeer relevante toepassingen van psychodynamische methoden in de behandeling van psychiatrische stoornissen.

Shea, S.C. (1998), Psychiatric Interviewing: The Art of Understanding, W.B. Saunders. Belangrijk leerboek waarin psychiatrisch diagnostische vaardigheden worden geïntegreerd met psychotherapeutische methodieken en technieken.

Snyder, C.R. & Ingram, R.E. (Eds.) (2000). Handbook of Psychological Change. Psychotherapy Processes and Practices for the 21st Century. John Wiley & Sons, Inc. New York. Dit handboek biedt een up-to-date overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in de afgelopen tijd op het gebied van psychotherapieonderzoek en –praktijk. Belangrijke auteurs zijn Jacques Barber, Donald Baucom, Paul Crits-Christoph, William Folette, Mardi Horowitz, Charles Kiesler, Michael Mahoney, James Prochaska, William Stilers, Hans Strupp en Drew Westen. Het is een handboek in de ware zin van het woord: over alle relevante onderwerpen is wel een bijdrage te vinden. Bijvoorbeeld: een uiteenzetting over Randomized Clinical Trials, een kritische beschouwing over de status van Empirically Supported Treatments, beschouwingen over therapeut- en patiëntvariabelen en veranderingstheorieën, de verschillende invalshoeken in psychotherapie, zoals psychodynamisch, integratief, existentieel, interpersoonlijk, echtpaartherapie, groepstherapie, constructivisme en narratieve psychotherapie, feminisme in psychotherapie, gedragstherapie, cognitieve therapie, kort- en langdurende therapie en farmacotherapie. Los hiervan verkent men in een zestal slothoofdstukken toekomstige ontwikkelingen op allerlei voor de psychotherapie relevante gebieden.

Trijsburg, W., Colijn, S., Collumbien, E. & Lietaer, G. (red.) (1998). Handboek Integratieve Psychotherapie. Inventarisatie en perspectief. Uitgeverij de Tijdstroom, Leusden. Het handboek is een losbladig systeem van artikelen dat sinds zijn verschijning is uitgegroeid tot een boeiend en stimulerend forum voor psychotherapeuten die beseffen dat (wetenschappelijke) ontwikkelingen in de psychotherapie nauwelijks meer schoolgebonden zijn. Veel bekende psychotherapeuten uit Nederland en Vlaanderen leveren hun bijdrage. Sommige artikelen zijn primair integratief. Andere bijdragen zijn meer geschreven vanuit een traditionele oriëntatie, maar dan wordt wel steeds gezocht naar een dialoog met andere richtingen. Dat werkt verfrissend en uitnodigend. In deze opzet is Integratieve Psychotherapie beslist geen pleidooi voor een nieuwe psychotherapierichting. Het gaat om wetenschappelijke discussie tussen de verschillende psychotherapeutische richtingen met als belangrijkste vragen: wat werkt in psychotherapie en wat werkt voor deze cliënt.


Meer weten ESTtop

Over Empirically Supported (vroeger: validated) Treatments (EST), dat wil zeggen empirisch ondersteunde behandelingen, is veel te doen geweest in de wereld van de psychotherapie.

De lijst van EST’s (uit 1998) bestaat uit interventies bij boulimia, chronische hoofdpijn, chronische pijn, depressie, echtpaarproblematiek, enuresis, algemene angststoornis, OCD, paniekstoornis, PTSS en specifieke fobie.

De documenten die de ‘Task Force on Psychological Interventions Division of Clinical Psychology, American Psychological Association’ in de loop der jaren heeft geproduceerd over EST zijn te zien op en te downloaden van verschillende sites die u vindt onder zoektermen als Stoornisgerichte psychotherapeutische methodieken: Sites over EST. Daarin worden niet alleen de behandelingen omschreven, maar ook de behandelprotocollen en mogelijkheden om training en supervisie te ontvangen. Alles speelt zich wel af in de Verenigde Staten.