Verslaving (aan middelen gebonden stoornissen)

protocollentop

Mederedacteur Geert Dom hoogleraar!top

Help ons de site te verbeteren!top

Verslaving: algemeentop

Verslaving: algemeen - Neurowetenschappelijktop

• Neurobiologie van verslaving
  

  Een van de vele interessante sites van de NIDA. Bevat veel verdiepende informatie over de neurobiologische afwijkingen bij een verslaving. Zelfs complete powerpointpresentaties zijn in te zien aangaande dit onderwerp.

Verslaving: algemeen - diagnostiek en behandelingtop

• Prochaska en DiClementie uitgedaagd
  

  Het "stages of change" model van Prochaski and Diclementi domineerde de verslavingszorg vele jaren. De wetenschappelijke validiteit is echter nooit onomstotelijk bewezen. Zich baserend op nieuwe uitkomsten dagen Callaghan et al. de werkzaamheid van dit model bij alcohol afhankelijkheid uit.

• Informatie: General Principles of Drug Addiction Treatment
  

  Een product van NIDA, gedateerd 1998. (VS) Vrij in te zien via bovenstaande link. De NIDA is een zeer gerenommeerde amerikaanse verslavingsinstelling.

  Hun uitleg over deze algemene richtlijn, die via hun site ook gewoon per post te bestellen is: "To share the results of this extensive body of research and foster more widespread use of scientifically based treatment components, the National Institute on Drug Abuse held the National Conference on Drug Addiction Treatment: From Research to Practice in April 1998 and prepared this guide."

• Criteria "aan middelen gebonden stoornissen"
  

  ICD- en DSM-criteria. Je zou zeggen dat de criteria voor zich zelf spreken. Toch zien we, m.n. in de reguliere psychiatrie, dat gebruik, misbruik en afhankelijkheid van een middel onvoldoende worden onderscheiden.

• Augustus 2005, American Journal of Psychiatry
  

  Verslaving was het centale thema van het augustus 2005 nummer van de AJP. Het eerste artikel geschreven door Nora Volkow. Het katern geeft een compleet en leesbaar overzicht van de state-of-the-art ontwikkelingen, uiteraard in de engelse taal. We hopen dat dit initiatief herhaald wordt, zodat het thema nog meer bekendheid krijgt onder het brede lezerspubliek van het AJP.
  

• American Society of Addiction Medicine (ASAM)
  

  Een groot en gerenommeerd instituut op het gebied van de verslaving. De website is uitgebreid en beslaat vele onderwerpen. Van specialistische behandelingen van patienten met een verslaving tot diagnostische vraagstukken en onderwijs. Hun expertise op het gebied van de behandeling van alcohol afhanklijkheid (bijv de "Pharmacological management of alcohol withdrawal, reprint JAMA 1997) is toonaangevend. Een betaald lidmaatschap geeft toegang tot alle - online - faciliteiten. Deze link leidt u naar de indexpagina.

  Hun missie is op de website te lezen: "The American Society of Addiction Medicine is an association of physicians dedicated to improving the treatment of alcoholism and other addictions, educating physicians and medical students, promoting research and prevention, and enlightening and informing the medical community and the public about these issues. "

Verslaving: algemeen - farmacologietop

• APA Practice Guidelines voor verslaving
  

  De werkgroep voor verslaving binnen de APA publiceerde in mei 2006 hun "Practise Guideline for the Treatment of Patients with Substance Use Disorders". In 2007 volgde een update. Het volledige document beslaat 276 pagina's en is in pfd formaat voor iedereen te downloaden. Het bevat richtlijnen voor de behandeling van verslaving aan alcohol, nicotine, cannabis, cocaine en opiaten.

• Farmacotherapeutisch Kompas (Dutch)
  

  De nieuwe online versie van het Kompas bevat verrassend veel informatie. Zoek onder "indicatie" en "geneesmiddelenteksten" naar het woord "verslaving", en u vindt een overzicht van diverse geneesmiddelen. De tab "achtergrondinformatie" bij de diverse middelen blijkt nuttig en compleet.

• Richtlijnen van de British Association for Psychopharmacology
  

  Bovenaan de homepage van de BAP staat - naar alle waarschijnlijkheid - hun missie statement vermeld: "To advance education and research in the science of psychopharmacology." De BAP is al in 1974 opgericht en is thans een van de grootste landelijke farmacologische organisaties in de wereld.

  In 2004 publiceerden zij hun "Evidence-based guidelines for the pharmacological management of substance misuse, addiction and comorbidity". Het was verfrissend om in dit veld eens farmacologische richtlijnen te zien, gebaseerd op het wetenschappelijke bewijs dat toen voorhanden was. Het document is gratis als pdf in te zien en beslaat 334 pagina's. Het bevat zeer practische informatie voor behandelaren. 

• Cognitieve gedragstherapie voor cocaine verslaving (NIDA)
  

  De NIDA bespreekt hier de toepassing van CGT voor de behandeling van cocaine verslaving. Deze benadering kan echter ook worden ingezet voor andere verslavingen.

Verslaving: algemeen - Beleid (overheid, plaatselijk)top

• Het Nederlandse Ministerie van Justitie over drugs
  

  Wat zegt het Nederlandse Ministerie van Justitie op haar website over "drugs". 

• Het Nederlands Ministerie van VWS over drugs
  

  Wat zegt het Nederlandse Ministerie van VWS op haar website over "drugs". 

• Belgisch nationaal rapport over drugs, 2003: samenvatting
  

  De samenvatting in de nederlandse taal van dit rapport. (5 pagina's) In pdf format. De link naar het volledige rapport is hieronder opgenomen.

• Belgisch nationaal rapport over drugs
  

  Dit rapport (PDF-formaat, 139 pagina's) geeft een overzicht van de laatste stand van zaken aangaande epidemiologie en behandeling van middelengebruik. Het beschrijft tevens hoe in de toekomst belangrijke thema⦥uro;?s hierin aangepakt dienen te worden.

Verslaving: algemeen - Opleidingentop

• Dubbele diagnose trainingen
  

  Het Landelijk Expertise Centrum Dubbele Diagnose (LEDD) biedt een ruim scala aan opleidingen, deskundigheidsbevorderingen, advisering en coaching op het gebied van dubbele diagnose behandelingen en organisatie. Op hun website wordt e.e.a. toegelicht.

• Direct te gebruiken presentaties van het Alcohol Medical Scholars Program
  

  "The mission of the Alcohol Medical Scholars Program (AMSP) is to promote optimal education(..)" Hun siter  bevat vele gratis te gebruiken kant-en-klare powerpoint presentaties. De meeste gaan over alcohol gerelateerde stoornissen. Maar ook over de (dubbele diagnose) geintegreerde behandeling en over hoe je het best een presentatie kunt geven, staan presentaties klaar. De presentaties zijn gemaakt onder supervisie van de organisatie en de Research Alcohol Association.

Verslaving: algemeen - diverse organisatiestop

• ASAM American Society of addiction Medicine
  

  Deze organisatie stelt zichzelf tot doel, zoals in haar missie al op de idnexpagina te lezen valt, de gehele verslavingszorg in de VS te verbeteren. (kwaliteit van zorg, opleiding, onderzoek en beroepsgroep aktiviteiten) Zij bestaat al, onder andere namen weliswaar, sinds 1954. Op hun website is veel meer te vinden over hun werkwijze en filosofie dan daadwerkelijk practisch inhoudelijke zaken.

• Vereniging voor Alcohol en andere Drugproblemen (VAD)
  

  De link verwijst naar de homepage van deze Belgische verening, die het merendeel van de vlaamse verslavingsorganisaties bevat. Het is een site, die voornamelijk bedoeld is voor professionals in het verslavingsveld. Daarnaast wordt op hun index pagina ook naar de informatiedienst voor iedereen, de druglijn, verwezen. Hun digitale bibliotheek bevat veel nationale studies en rapporten die full tekst zijn in te zien.

• Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving
  

  Het European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, gevestigd in Lissabon, noemt zichzelf het "referentiepunt op het gebied van drugs in Europa".

  "Het EWDD voorziet de EU en haar lidstaten van feitelijke overzichten van de Europese drugsproblematiek en van een gemeenschappelijk informatiekader voor het drugsdebat. Het verschaft beleidsmakers de nodige wetenschappelijke bewijsgrond voor het opstellen van drugswetten en drugsstrategieën en helpt vakmensen en onderzoekers bij het vaststellen van de beste werkwijzen en nieuwe onderwerpen voor analyse."

  Laatste (nov 2008) rapport over situatie in Europa: http://www.emcdda.europa.eu/publications/annual-report/2008

• National Institute on Drug Abuse (NIDA)
  

  Grote Amerikaanse organisatie voor verslaving. Hun missie: "... is to lead the Nation in bringing the power of science to bear on drug abuse and addiction." (Source: NIDA website. Mission statement)

  Met om. Nora D. Volkow als hun directeur, is de NIDA een van de meest invloedrijke organisaties in de wereld op het gebeid van verslaving. Het is zeer de moeite waard eens de site goed te bekijken. Er is namelijk veel informatie te vinden die van praktisch waarde is.

• Substance Abuse and Mental Health Services Administration (Samhsa)
  

  Tweede grote organisatie uit de VS op het gebied van verslaving. Het betreft een organisatie vanuit hun ministerie van volksgezondheid (department of health en human services).

  Hun visie staat enigszins versholen op de website vermled: Het verbeteren van kwaliteit van leven voor patienten, kampend met drugsproblemen.

  De organisatie heeft vele deelprogramma's. Het bestuderen van hun "Treatment Improvement Protocols"(TIP's) is zeker de moeite waard. Het zijn practische protocollen op vele gebieden in de verslavingszorg.

  (link naar TIP's : http://www.kap.samhsa.gov/products/manuals/tips/ )

• Trimbos institute
  

  Nederlands instituut voor geestelijke gezondheidszorg. Hun missie zoals op de website staat vermeld: "Het Trimbos-instituut bevordert de kwaliteit van leven door het ontwikkelen en toepassen van kennis over geestelijke gezondheid, verslaving en lichamelijke ziektes die daarmee samenhangen."

  Op het gebied van de verslavingszorg verrrichten zij landelijk veel werk. Het instituut stuurt het doorbraak project "dubbele diagnose" aan dat dit jaar wordt afgerond binnen diverse Nederlandse GGZ instellingen.

  De site bevat practische informatie voor professionals en niet-professionals. Via de site zijn op te vragen het jaarbericht verslaving en diverse nieuwsbrieven, waaronder 'verslaving actueel'.

• Vereniging voor Verslavingsgeneeskunde Nederland (VVGN)
  

  Website van de Vereniging voor verslavingsgeneeskunde Nederland. Deze werd in 1985 opgericht met als hoofddoel "bevordering van de kwaliteit van de verslavingsgeneeskunde in wetenschappelijke zin." Op hun website is te lezen hoe zij dit doel nastreven. Onlangs werd begonnen de website te moderniseren. Let ook op de nascholingsagenda voor symposia en (ook internationale) congressen op het gebied van de verslaving. De site bevat geen inhoudelijke informatie, maar is een platform voor professionals in dit veld.

• National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA)
  

  Een zeer informatieve website van een Amerikaanse organisatie, die zich specifiek richt op alcoholisme. Hun missie: "provide leadership in the national effort to reduce alcohol-related problems (..)"

  De website staat bordevol informatie, die vanaf de index pagina goed doorzoekbaar is, betreffende hun publicaties, epidemiologie, hun lopende klinische trials en informatie over de behandeling van alcoholgerelateerde aandoeningen. Verschillende handleidingen en richtlijnen zijn in te zien onder publications en professional educational materials. Deze zijn overigens ook per mail op te vragen.  

• Landelijke Stichting Ouders en Verwanten van Druggebruikers (LSOVD)
  

  Het LSOVD is een landelijke vrijwilligersorganisatie, die zich inzet voor ouders en andere familieleden van druggebruikers. Dagelijks is er de mogelijkheid met een van de hulpverleners contact te hebben via de telefoon. Periodiek verschijnt hun blad 'Info". Familieleden van patienten kunnen verwezen worden naar de website, die overzichtelijk en volledig is, voor meer informatie.

• American Academy of Addiction Psychiatry (AAAP)
  

  Deze organisatie (VS), opgericht in 1985, heeft thans ongeveer 1000 leden wereldwijd. Hun missie:" to improve treatment quality in addiction psychiatry, to educate the public and influence public policy regarding addictive illness and to encourage research in the field of addiction psychiatry." Het betreft een medisch aandoende organisatie, die verslaving en de behandeling ervan vooral vanuit biologisch standpunt bekijkt.

  Een vol lidmaatschap moet worden betaald. Sommige informatie is echter gratis in te zien op hun website.

• Society for the Study of Addiction to Alcohol and Other Drugs (SSA)
  

  De SSA omschrijft zichzelf op hun website als een "learned society that promotes the coming together of professionals in the field of the addictions to share their knowledge, skills, and friendships. Our aims are to support, facilitate, and enhance the work of our members for the mutual benefit of all concerned with the study of addiction."

  Het is de organisatie die de toonaangevende bladen 'Addiction' en 'Addiction Biology' publiceert. Artikelen hieruit zijn online niet gratis in te zien.

• NVvP: Sectie Psychiatrie & Verslaving
  

  Voor de meeste GGZ medewerkers een bekende organisatie. De sectie "verslavingspsychiatrie" werd in 1989 opgericht. De website oogt modern en bevat over veel onderwerpen informatie. Hun richtlijnenpagina getuigt hiervan. De NVvP heeft ook folders ontwikkeld, waarvan eentje over verslaving.

  "In gesprek over verslaving" (Link:http://www.nvvp.net/nvvppublic/producten.ashx?ds=Voorlichtingsfolders)

• International Society of Addiction Medicine (ISAM)
  

  Deze organisatie was opgericht in 1998 door verslavingsartsen. Hun missie en visie staan duidelijk aangegeven op de index pagnia. Verder bevat de website zelf weinig behandelinhoudelijke informatie. Het jaarlijkse congres wordt op 16-20 november gehouden in Zuid Afrika. Het programma is zeer divers.

• World Psychiatric Association (WPA): Section of Addiction Psychiatry
  

  Directe link naar de sectie "adiction" van de World Psychiatric Association. Op deze pagina is echter weinig informatie te vinden over de directe aktiviteiten van deze sectie behoudens het moment van bijeenkomen.

• Anonieme Alcoholisten - AA
  

  De AA. Wie heeft niet van deze organisatie gehoord? Op de site van deze organisatie staat veel practische informatie vermeld. Elke hulpverlener in de verslavingszorg zou de clienten over het bestaan van deze organisatie moeten informeren.

• Anonieme verslaafden - NA
  

  De NA is de zusterorganisatie van de AA. Op de site van deze organisatie staat vooral practische informatie vermeld. Elke hulpverlener in de verslavingszorg zou de clienten over het bestaan van deze organisatie(s) moeten informeren.

Verslaving en maatschappijtop

• gebruikersweblog cocaine
  

  Op het net zijn vele "userblogs" te vinden. De inhoudelijke waarde varieert sterk en is mede afhankelijk van alle reacties. Deze blog is een illustratief voorbeeld met ook filmpjes van youtube. Een kleurrijk blog als deze geeft wel weer hoe - vaak niet in behandeling zijnde - gebruikers over hun drug denken.

• weblog game verslaving
  

  Deze auteur van het weblog kijkt vanuit diverse media naar een game verslaving. De inhoudelijke waarde varieert sterk en is mede afhankelijk van alle reacties.

Verslaving: middelen gebonden linkstop

Verslaving: middelen gebonden links - Opiatentop

• Wikipedia over "opiaten"
  

  Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over opiaten het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

• Druginfo on "methadone" (Autralia, gov.)
  

  Druginfo is an official australian government website on drug issues. Part of their website is a portal site where relevant links are assembled. The links on methadone treatment are commented, with lots of information on the subject.

   

Verslaving: middelen gebonden links - Alcoholtop

• Wikipedia over "alcoholisme"
  

  Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over alcoholisme het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

• National institute on alcohol abuse and alcoholism (NIAAA, VS)
  

  A highly informative site on the subject of alcoholism and alcohol abuse. Their mission is to "provide leadership in the national effort to reduce alcohol-related problems (..)" The synoptic website contains lots of information about their publications, epidemiologic data, their clinical trials and treatment of alcohol related disorders in general. Various manuals and (treatment) guides can be found under publications and professional educational materials. Manuals can also be ordered by mail.

• Alcoholism: Clinical and Experimental Research
  

  Op het gebied van behandelingen het beste tijdschrift geacht. Het geeft een overzicht van de huidige stand van de wetenschap. Amerikaans.

• Alcohol and Alcoholism
  

  Brits tijdschrift vanuit de Oxford University.

• European Society for Biomedical Research on Alcoholism (ESBRA)
  

  Toelichting volgt.

• International Society for Biomedical Research on Alcoholism (ISBRA)
  

   

Verslaving: middelen gebonden links - Cocainetop

• Wikipedia over "cocaine"
  

   Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over cocaine het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

Verslaving: middelen gebonden links - Cannabistop

• Wikipedia over "cannabis"
  

   Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over cannabis het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

• Pharmacology and effects of cannabis: a brief review
  

  Ashton, C.H. (2001). Pharmacology and effects of cannabis: a brief review. British Journal of Psychiatry, 178, 101-106.
  De samenvatting van dit artikel is gratis te bekijken; wie een abonnement heeft op The British Journal of Psychiatry, heeft toegang tot het volledige artikel.

• Therapeutic aspects of cannabis and cannabinoids
  

  Robson, P. (2001). Therapeutic aspects of cannabis and cannabinoids. British Journal of Psychiatry, 178, 107-115.
  De samenvatting van dit artikel is gratis te bekijken; wie een abonnement heeft op The British Journal of Psychiatry, heeft toegang tot het volledige artikel.

• Psychiatric effects of cannabis
  

  Johns, A. (2001). Psychiatric effects of cannabis. British Journal of Psychiatry, 178, 116-122.
  De samenvatting van dit artikel is gratis te bekijken; wie een abonnement heeft op The British Journal of Psychiatry, heeft toegang tot het volledige artikel.

Verslaving: middelen gebonden links - Voorgeschreven of 'over-the-counter-drugs'top

• Wikipedia over "benzodiazepine"
  

   Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over benzodiazepines het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

• Algemeen: Manual for the Benzodiazepine Dependence Questionnaire (BDEPQ)
  

  Biedt een goed overzicht over benzodiazepinen, op het gebied van screening, diagnostiek en behandeling.

Verslaving: middelen gebonden links - Overige (polymiddelen, partydrugs)top

• Party drugs in Europa
  

  Het European Monitoring for Drugs and Drug Addiction houdt jaarlijks voor alle lidstaten bij welke nieuwe drugs zijn aangetroffen. De organisatie probeert een inschatting te maken van de risico's van de nieuwe drugs. Er zijn er overigens vele, waardoor organisaties (en overheden) eigenlijk altijd achterlopen in hun beleid. Op deze link het laatste rapport aangaande partydrugs van de EMCDDA.

• Wikipedia over "MDMA"
  

   Wikipedia,  inmiddels een bekende webbased encyclopedie, die eenieder vrijelijk kan aanvullen, zegt over MDMA het volgende...

  Waarschuwing:  Wikipedia vergelijkt zich op haar website met de Encyclopaedia Britannica. Toch is een waarschuwing gepast. Iedereen kan teksten op de site aanpassen. Vaak is auteur van het artikel niet duidelijk. Informatie van deze site - hoe informatief ook - is dan ook niet gesensureerd of wetenschappelijk.

• Club Drugs.org
  

  Site, opgezet door het National Institute on Drug Abuse, met veel praktisch bruikbare informatie over drugs, die in de "partyscene" veel gebruikt worden. Onder meer overzichtelijke diapresentaties met uitleg over effecten en risico’s.

• Effects of Ecstasy (MDMA) on the Brain in Abstinent Users
  

  Reneman, L., Majoie, C.B.L.M., Habraken, J.B.A. & Heeten, G.J. den (2001) Effects of Ecstasy (MDMA) on the Brain in Abstinent Users: Initial Observations with Diffusion and Perfusion MR Imaging. Radiology, 220, 611-617.
  Vooral de globus pallidus lijkt voor ecstasy het meest gevoelig.

• MAPS MDMA Literature Review Update site
  

  De organisatie MAPS (Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies) sponsort niet alleen onderzoek over de effecten van diverse middelen, maar heeft op de site een vrij complete literatuurlijst. Deze link gaat over ecstasy.

Dubbele diagnose: algemeentop

Dubbele diagnose: algemeen - epidemiologietop

• Comorbidity of mental disorders with alcohol and other drug abuse
  

  Regier, D.A., Farmer, M.E., Rae, D.S., Locke, B.Z., Keith, S.J., Judd, L.L.,& Goodwin, F.K. (1990). Comorbidity of mental disorders with alcohol and other drug abuse. Results from the Epidemiologic Catchment Area (ECA) Study. JAMA, 264, 2511-2518.
  Duidelijk artikel dat prevalentie beschrijft. Abstract.

• Substance use disorder in hospitalized severely mentally ill psychiatric patients
  

  Mueser, K.T., Yarnold, P.R., Rosenberg, S.D., Swett, C. Jr, Miles, K.M. & Hill, D. (2000). Substance use disorder in hospitalized severely mentally ill psychiatric patients: prevalence, correlates, and subgroups. Schizophrenia Bulletin, 26, 179-192.
  Alcohol, cannabis en cocaine zijn de meest gebruikte middelen onder patienten met severe mental illness. Abstract.

Dubbele diagnose: algemeen - assessmenttop

• Dubbele diagnose richtlijn Resultaten score 2003 online
  

  Sinds kort online de Dubbele Diagnose richtlijn vanuit Resultatenscore 2003. Het rapport is gratis in te zien. Focus op screening en assessment. De richtlijn lag aan de basis van erop volgende richtlijnen.

• The Addiction Severity Index (ASI)
  

  McLellan, A.T., Luborsky, L., Woody, G.E. & O'Brien, C.P. (1980). An improved diagnostic evaluation instrument for substance abuse patients. The Addiction Severity Index. Journal of Nervous Mental Disorders, 168, 26-33.
  Ernst van de verslavingsproblematiek onder verschillende cliëntgroepen. Uitgebreide index. Meer assessment dan screener. Abstract.

• ASI in Nederland
  

  Hendriks, V.M., Kaplan, C.D., Van Limbeek, J. & Geerlings, P. (1989) The Addiction Severity Index: reliability and validity in a Dutch addict population. Journal of Substance Abuse Treatment, 6, 133-141.
  Toepasbaarheid van de ASI in Nederlandse patiëntenpopulaties. Abstract.

• CAGE-AID-vragenlijst
  

  Engelstalige vragenlijst in PDF-formaat.

Dubbele diagnose: algemeen - behandelingtop

• Inspectierapporten schizofrenie-verslaving GGZ instellingen
  

  In juni 2009 bracht de inspectie hun rapport uit na onderzoek bij 33 zorginstellingen in Nederland. Het rapport beveelt aan naast het evidence based behandelen van de schizofrenie ook meer specifieke dubbele diagnose maatregelen te nemen. Er ligt een uitdaging voor vele instellingen zich te ontwikkelen op het gebied van hun visie op druggebruik, de veiligheid op de terreinen van de instellingen en hoe de patient en diens familie echt bij de behandeling te betrekken.

  Hier vindt u de verslaglegging van de thematische bezoeken van de inspectie aangaande dit onderwerp bij vele GGZ instellingen in Nederland.

• Landelijk Expertise Centrum DD (LEDD)
  De combinatie verslaving en een psychiatrische aandoening, de zogenaamde dubbele diagnose, vereist een specifieke, geïntegreerde behandelaanpak, bij voorkeur uitgevoerd door een multidisciplinair team. Daar komt van alles bij kijken. Het LEDD is opgericht om instellingen verder te helpen. Door kennisoverdracht en methodiekontwikkeling. Maar ook door instellingen praktisch te ondersteunen en te begeleiden. LEDD is een samenwerkingsverband van Trimbos-Instituut, Arkin, GGZ Eindhoven, Palier (Parnassia Bavogroep) en Delta Psychiatrisch centrum. Op deze wijze zijn kennis en expertise van een aantal instellingen die zich intensief met dit thema bezighouden krachtig gebundeld. Zo wil deze organisatie iedereen die met dubbele diagnose bezig is, een platform bieden. Zij kunnen expertise leveren in de vorm van training, opleiding, coaching en advies. Ze stellen instrumenten beschikbaar en bieden begeleiding bij de implementatie.

   

• Co-Occurring Disorders: Integrated Treatment Toolkit, SAMSHA
  

  Het model "Integrated Dual Diagnosis Treatment" heeft de ambitie de beste behandelingen uit de psychiatrie en de verslaving effectief te bundelen tot een volledig geintegreerde behandeling. Het model beschrijft niet alleen inhoudelijke standaards, maar ook organisatorische. Op deze site vindt u een overzicht van alle documentatie die over dit onderwerp op de site van de SAMHSA te vinden is. Veelal pfd formaat.

• Fidelity Scales IDDT, SAMSHA
  

  Op de site van de SAMSHA zijn de getrouwheidsschalen te vinden in pfd formaat. Ze zijn gratis online gezet. Het file bevat niet alleen de scoringskaarten, maar ook uitleg over hoe precies uw organisatie te auditen. Dit is een engelstalig document. De Nederlandse versie is in enkele links hieronder ook te vinden.

• Dual Diagnosis Capability in Addiction Treatment Index (DDCAT)
  

  Dual Diagnosis Capability in Addiction Treatment Index (DDCAT) DDCAT is a fidelity
  instrument for measuring addiction treatment programs’ capacity. Engelstalig document in pdf format. Nader commentaar volgt.

• Toolkit Dubbele Diagnose van de LEDD
  

  Het LEDD stelde een nederlandstalige toolkit DD behandeling op. Deze is gratis te downloaden van hun site. De toolkit gaat stapsgewijs na welke interventies en behandelmethodieken toepasbaar zijn in de behandeling van DD patienten. Het zal u niet verbazen dat er enige overlap bestaat met hetgeen al eerder werd beschreven in het boek Integrated Dual diagnosis treatment van Drake/Mueser. Verschillen zijn er echter ook...

• Werkboek geintegreerde behandeling voor hulpverleners
  

  Het werkboek "Geintegreerde behandeling bij dubbele diagnose" is als download beschikbaar via de site van het LEDD. Het is bedoeld voor hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg, maar zeker ook interessant voor hulpverleners uit andere sectoren.

• Treatment Improvement Protocol
  

  Treatment Improvement Protocol (TIP 42) betreffende de behandeling van patienten met comorboditeit van verslaving met andere psychiatrische stoornissen. Het betreft hier een zeer volledig en praktisch toepasbaar overzicht van deze complexe problematiek. Dit consensus document is uitgegeven door de Substance Abuse and Mental Health Service Administration (SAMHSA) en is opgesteld door verschillende gerenomeerde (Amerikaanse) specialisten op dit terrein. De pdf is gratis downloadbaar.
  

Onderzoek en onderzoekscentratop

Onderzoek en onderzoekscentra - lopend onderzoektop