Psychotische stoornissen

Behandelingtop

Behandeling - Behandelprotocollen voor schizofrenietop

• Britse (NICE) Richtlijn voor de behandeling van schizofrenie
  Britse (Engelstalige) richtlijn omtrent de belangrijkste interventies in de basiszorg en specialistische zorg voor mensen met schizofrenie. Een uitgebreide Britse richtlijn inclusief een bijna leerboekachtige bespreking van de geschiedenis, epidemiologie, pathofysiologie, sociale, diagnostische en behandel consequenties. De richtlijn werd in 2003 afgemaakt en in november 2005 gepubliceerd onder verantwoordelijkheid van NICE (The National Institute for Clinical Excellence). Beschikbaar via de website van NICE als PDF bestand.   

   

• Richtlijn behandeling schizofrenie van de American Psychiatric Association
  

  Richtlijn van de Amerikaanse vereniging voor psychiatrie (engelstalig) voor de diagnostiek en behandeling van mensen met schizofrenie (American Psychiatric Association (APA) Practice Guideline 2004), Een 120 pagina⦥uro;?s tellende Expert Consensus Guideline. Het document is via internet beschikbaar als PDF  bestand. Een beknopte uitgave met vooral beslissingsschema⦥uro;?s is ook via het internet als PDF bestand beschikbaar via deze link.

• Multidiscipliniaire richtilijn diagnostiek en behandeling van schizofrenie
  

  Nederlandse Multidisciplinaire richtlijn schizofrenie richt zich op diagnostiek, zorgorganisatie en behandeling van volwassen cliënten met schizofrenie. Een 208 pagina⦥uro;?s tellend document uit het jaar 2005 dat op basis van wetenschappelijk onderzoek en opinies van deskundigen aanbevelingen doet voor diagnostiek en behandeling. Online beschikbaar als PDF bestand.

Behandeling - Behandelvormen, anderstop

• Case management
  

  Een samenvatting van een Engelstalig review uit de Cochrane groep waarin een kritische beschouwing wordt gegeven over de waarde van case management zoals deze uit de wetenschappelijke literatuur naar voren komt. Geconcludeerd wordt dat er geen bewijs is dat case management positief werkt op de prognose of het sociaal functioneren van patienten. Case management maakt dat patienten frequenter en langer worden opgenomen.

• Family intervention for schizophrenia
  

  Een Engelstalige samenvatting uit de Cochrane Library waarin een genuanceerd beeld wordt geschetst over de wetenschappelijke achtergronden en resultaten van onderzoeken omtrent de effectiviteit van gezinsinterventies bij mensen met schizofrenie.
  Pharoah, F.M., Mari, J.J. & Streiner, D. (1999) Family intervention for schizophrenia. The Cochrane Library, Issue 2, 2003. Amendment 2006.

• Individual psychodynamic psychotherapy and psychoanalysis
  

  Een Engelstalig Cochrane review waarin wordt geconcludeerd dat er geen wetenschappelijk fundament is voor psychodynamisch georienteerde psychotherapietechnieken, toegepast bij gehospitaliseerde mensen met schizofrenie.

Behandeling - Cognitieve therapietop

• Cognitieve gedragstherapie bij schizofrenie
  

  Dit Engelstalige Cochrane review bespreekt de betekenis van Cognitieve Gedragstherapie (CBT) bij schizofrenie.

Behandeling - Medicamenteuze behandelingtop

• Lithium
  

  In Nederland is een werkgroep operationeel die de kennis rond behandeling met lithium en andere stemmingsstabilisatoren combineert en ook richtlijnen voor de behandeling uitgeeft. Op deze Nederlandstalige site wordt een groot aantal documenten, voorlichtingsmateriaal en protocollen gepresenteerd, primair gericht op de medicus, maar veelal ook toegankelijk voor de geïnteresseerde leek.

• Maligne psychofarmaca syndromen
  

  Op deze Nederlandstalige site van de Lithium Plus Werkgroep staat onder het kopje Richtlijnen een diversiteit aan kwalitatief goede informatie omtrent allerlei aspecten van de behandeling met stemmingsstabilisatoren (Lithium, carbamazapine, depakine, antipsychotica). Vervolgens worden onder het kopje Maligne-psychofarmaca-syndromen de symptomen en behandeling van het serotonerg syndroom, lethale catatonie en het maligne neurolepticum syndroom besproken.

• Clozapine Plus
  

  Hoewel de site nog niet helemaal af is (maart 2008), kan op deze site van de Clozapine Plus Werkgroep een diversiteit aan kwalitatief goede informatie omtrent allerlei aspecten van de behandeling met clozapine worden gevonden.

Behandeling - Niet-medicamenteuze therapievormen, anderstop

• ISPS
  

  De Engelstalige website van The International Society for the Psychological Treatments of the Schizophrenias and other Psychoses (ISPS), een netwerk van mensen die psychologische benaderingen bij psychotische problematiek willen ondersteunen en propageren.

Behandeling - Psychoeducatietop

• Psychoeducatie
  

  Dit Engelstalige Cochrane review bespreekt de effectiviteit van voorlichting aan familie en patienten (psychoeducatie), en concludeert dat psychoeducatie in combinatie met antipsychotische medicatie een goedkope en effectieve behandelvorm is.

Behandeling - Rehabilitatietop

• Assertive Community Treatment (ACT)
  

  Dit Engelstalige Cochrane review beschrijft ACT als een effectieve benadering om de zorgverlening voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen te organiseren. ACT verlaagt de ziekenhuiskosten en verbetert de kwaliteit van leven.

• Cognitieve rehabilitatie voor mensen met schizofrenie en verwante stoornissen
  

  Dit Engelstalige Cochrane review bespreekt de betekenis van cognitieve rehabilitatie voor mensen met schizofrenie en aanverwante stoornissen en concludeert dat deze behandelvorm mogelijk een bijdrage levert aan het krijgen van meer gevoel van eigenwaarde.

• Destigmatisering en voorlichting (WPA)
  

  De World Psychiatric Association (WPA) heeft in 1996 een internationaal programma opgezet tegen stigmatisering van mensen met schizofrenie. De bijbehorende website is meertalig (maar niet Nederlandstalig) en hoopt via een veelheid aan informatie voor professionals, patienten en familie, een bijdrage te leveren aan destigmatisering.

• Life Skills Training
  

  Life Skills Training wordt vaak gegeven als onderdeel van een rehabilitatieprogramma. In dit Engelstalige Cochrane review vragen de auteurs zich af of het bij gebrek aan overtuigende effectiviteit nog wel verantwoord is om deze vorm van hulpverlening verder te verlenen buiten klinische trials.

• Welke vormen van begeleiding naar arbeid zijn effectief?
  

  Heeft arbeidstherapie of (dag)klinische arbeidsvoorbereiding zin, dan wel zou men op zoek naar betaald werk beter begeleiding kunnen bieden met een directe plaatsing en begeleiding op de werkvloer (supported employment). Een recente Cochrane review houdt zich met dit dilemma bezig en concludeert in het voordeel van supported employment: Crowther, R., Marshall, M., Bond, G. & Huxley, P. Vocational rehabilitation for people with severe mental illness. (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2 2003. Oxford: Update Software.

Bipolaire stoornissentop

• Lithium Plus Werkgroep
  

  De Nederlands- en Engelstalige website van deze werkgroep van behandelaars en andere hulpverleners biedt een veelheid aan informatie over bipolaire stoornissen (manische depressie) en de behandeling hiervan.

• NICE guideline bipolar disorder
  

  The British NICE guideline for bipolar disorders gives detailed information about many aspects of diagnosis, treatment and clinical guidance of people with a bipolar (manic-depressive) illness. The guideline is downloadable as PDF file.

Patienten- en familieverenigingen & voorlichtingtop

• Evenwicht! (E-zine)
  

  Dit Nederlandstalige elektronische tijdschrift geeft brede informatie voor de geinteresseerde leek over een zeer groot aantal aspecten van schizofrenie, behandelingen, antipsychotica en de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz). Hoewel de bron van de informatie niet meteen helder is, lijkt de informatie betrouwbaar en van goede kwaliteit. Voor leken is het taalgebruik soms wat moeilijk.

• Familievereniging Ypsilon
  

  Deze vereniging van familieleden van patienten met schizofrenie timmert al jaren aan de weg. Ze doet een poging het lot van mensen met schizofrenie en aanverwante psychotische stoornissen en het lot van hun verwanten te verbeteren. Ypsilon presenteert zich in een uitgebreide site waarin o.a. veel hoogwaardig voorlichtingsmateriaal is te vinden gericht op, in eerste instantie, familie. Voor patienten en hulpverleners is er echter ook veel lezenswaardigs te vinden. Daarnaast ondersteunt de site een belangrijk doel van de vereniging, namelijk dat leden elkaar onderling kunnen ondersteunen.

• SimplePsych
  

  Een Engelstalige site die zich richt op gebruikers van de geestelijke gezondheid. Bevat veel beknopte informatie over o.a. psychosen, schizofrenie en behandeling.

• Vereniging voor Manisch-Depressieven en Betrokkenen (VMDB)
  

  Deze Nederlandstalige site biedt algemene informatie over symptomen, oorzaken, epidemiologie, behandeling en prognose van mensen met een manische depressie, tegenwoordig veelal aangeduid met bipolaire stoornis.

Psychosentop

• Netwerk Vroege Psychose
  

  Nederlandstalige website. Geeft informatie over psychosen, symptomen en behandeling en veel andere nuttige informatie. Is primair gericht op behandelaars, echter deels ook geschikt voor patiënten en hun familieleden. De informatie is bijeengebracht door leden van het Netwerk Vroege Psychose, een groep psychiaters die zich bezighouden met hulpverlening aan patiënten en familieleden die, vaak voor het eerst in hun leven, met een psychose in aanraking komen.

Researchtop

• EPPIC: epidemiologie, pathogenese en behandelmogelijkheden van schizofrenie
  

  Het EPPIC programma is een in Australie gelokaliseerd onderzoek- en behandelcentrum speciaal voor mensen met vroege psychotische verschijnselen of mensen met een verhoogd risico om later een psychose te ontwikkelen. Het project presenteert zich op een Engelstalige site met uitgebreide informatie over behandeling, psychoeducatie en research.

• National Alliance for Research on Schizophrenia and Depression (NARSAD)
  

  Het is even zoeken, maar op de site van deze Amerikaanse organisatie is een schat aan informatie te vinden; vooral interessant voor onderzoekers en clinici die geinteresseerd zijn in nieuwe ontwikkelingen.
  De site biedt niet alleen orienterende informatie over schizofrenie en depressie, maar vooral ook informatie over recent gesubsidieerde onderzoeksactiviteiten en congressen, zodat een goed overzicht ontstaat van wetenschappelijk onderzoek rond schizofrenie.

• National Institute of Mental Health (NIMH)
  

  Een uitgebreide Engelstalige website waarin dit Amerikaanse instituut zich presenteert en o.a. informatie geeft over lopend en voorgenomen onderzoek en subsidiemogelijkheden.

• PRIME: Prevention through Risk Identification Management & Education
  

  PRIME is het researchproject van de Universiteit van Yale dat zich richt op jonge mensen die mogelijk risico lopen op het ontwikkelen van psychotische problematiek. De doelstellingen van het onderzoeksproject zijn vergelijkbaar met die van EPPIC (zie hierboven) en TIPS (zie hieronder).

• TIPS: early intervention in psychosis
  

  TIPS is een Noors/Deens project dat als doel heeft mensen met een ernstige psychiatrische ziekte zo vroeg mogelijk te behandelen in de hoop hiermee de langetermijnperspectieven van patienten te verbeteren. De kern van het onderzoek bestaat eruit om via voorlichting aan de gemeenschap de kennis omtrent ernstige psychiatrische stoornissen te verhogen en stigmatisatie te verminderen. Zo hoopt men o.a. de tijd tussen de eerste symptomen en de behandeling van psychosen (Duration of Untreated Psychosis) te verminderen. De site is in het Noors en Engels en geeft informatie over het lopend onderzoek, het design van het onderzoek en publicaties. Daarnaast is er Engelstalige informatie over psychosen.

Schizofrenietop

• Informatie over schizofrenie en andere psychosen
  

  Deze Engelstalige site biedt een schat aan gegevens over psychosen en schizofrenie gericht op professionals. De site wordt o.a. ondersteund door de National Alliance for the Mentally Ill (NAMI). Naast algemene informatie en actuele research informatie worden er online door de Amerikaanse Vereniging van Schizofrenie (APA) geaccrediteerde cursussen aangeboden en zijn er diapresentaties die toegankelijke informatie bieden.

• Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)
  

  Deze site biedt basale Nederlandstalige informatie over een groot aantal ziektebeelden waaronder schizofrenie. De doelgroep van de informatie betreft patienten, familie en andere geinteresseerden.

• Schizophrenia
  

  De National Institute of Mental Health (NIMH) presenteert op deze Engelstalige site voor een brede doelgroep toegankelijke informatie over schizofrenie, oorzaken, incidentie, behandeling en prognose. Door een logische onderverdeling is meer specifieke informatie snel te vinden.

• Schizophrenia.co.uk
  

  Een Engelstalige site met uitgebreide informatie over allerlei aspecten van schizofrenie gericht op professionals en patienten. De site is ontworpen door de Section of Cognitive Psychopharmacology dat behoort tot het fameuze Maudsley Hospital in Londen.

Wetgevingtop