Psychiatrienet.nl

een onafhankelijke selectie van de belangrijkste sites door psychiaters

Slaapstoornissen

Colofon


Verantwoording top

Inleiding
De meeste psychiatrische stoornissen gaan gepaard met klachten over een gestoorde slaap. Ongeveer 35-40% van de patiënten met chronische slaapklachten, hoofdzakelijk insomnie, lijdt aan een psychiatrische stoornis, in de meeste gevallen een depressie.

Dit onderstreept nog eens het belang van de psychiatrische anamnese en het psychiatrisch onderzoek bij ernstige slaapklachten. Het is evenwel niet altijd duidelijk wat als eerste optrad: de slaapklacht of de eerste verschijnselen van de psychiatrische stoornis.

In het algemeen kan gesteld worden dat in geval van slaapklachten bij psychiatrische stoornissen, de behandeling primair gericht moet zijn op de psychiatrische stoornis. Meestal verdwijnen de slaapklachten bij de verbetering van de psychiatrische stoornis. Als dat niet het geval is, dan is nader onderzoek naar een afzonderlijke slaapstoornis op zijn plaats, want soms kan er sprake zijn van een psychiatrische stoornis in combinatie met bijvoorbeeld een slaap-apnoe syndroom of in zeldzame gevallen narcolepsie of een REM sleep behavior disorder.

Als globale oriëntatie over slaapstoornissen in de psychiatrie geeft de onderstaande tabel een opsomming van de psychiatrische stoornissen die gepaard gaan met slaapklachten. Insomnia klachten komen het meest voor.

Voor basale informatie over slaapregulatie en slaapstoornissen kunt u het beste de handboeken raadplegen die zijn opgenomen onder Boeken.

TABEL: Psychiatrische stoornissen die vaak gepaard gaan met slaapklachten

Met insomnie
Schizofrenie
Stemmingsstoornissen
Depressie
Dysthyme stoornis
Bipolaire stoornis
Cyclothyme stoornis
Angststoornissen
Paniekstoornis
Gegeneraliseerde angststoornis
Obsessieve-compulsieve stoornis
Andere stoornissen
Somatoforme stoornis
Posttraumatische stressstoornis
Persoonlijkheidsstoornissen

Met hypersomnie
Bipolaire stoornis, depressieve episode
Seizoensgebonden depressie

De geselecteerde links
De links die voor deze rubriek zijn gekozen geven toegang tot de meest relevante informatie op het gebied van slaap en slaapstoornissen.

Deze links zijn geselecteerd vanwege hun kwaliteit en geven elk uitvoerige toegang tot vele andere informatiebronnen.

De genoemde tijdschriften zijn de voornaamste wetenschappelijke tijdschriften op dit gebied.


Boekentop

  • Concise Guide to Evaluation and Management of Sleep Disorders

    Reite, M., Ruddy, J. & Nagel, K. Concise Guide to Evaluation and Management of Sleep Disorders. APA Press 2002, 293 pagina’s, ISBN 1585620459.
    Handig boekje voor de dagelijkse, met name psychiatrische praktijk.
    Omdat dit boek niet op de APA-site is te vinden, hier een link naar de site van amazon.com.

  • Handboek slaap en slaapstoornissen

    Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M., Groen, J.H.M. de & Hofman, W.F. Handboek slaap en slaapstoornissen. Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen 2001, 244 pagina's, ISBN 9035224108.
    Dit handboek is bedoeld voor de studenten geneeskunde en psychologie en voor de algemene praktijk. Het behandelt de basale inzichten in de slaap en slaap/waakregulatie, de soorten slaapstoornissen en de soorten therapieën.

  • Principles and Practice of Sleep Medicine

    Kryger, M.H., Roth, T. & Dement, W.C. Principles and Practice of Sleep Medicine: Expert Consult Enhanced Online Features and Print, 5th edition. Saunders / Elsevier Science, Philadelphia 2011, ISBN 978-1-4377-0731-1
    Uitgebreid tekstboek voor de slaapspecialist en slaaponderzoeker, handig voor de vakbibliotheek.

  • Slaap en depressie (Hoofdstuk in Handboek Stemmingsstoornissen)

    Bemmel, A.L. van, Beersma, D.G.M. & Hoofdakker, R.H. van den. Slaap en depressie. In: Boer, J.A. den, Ormel, J. & Berg, H.M. van den (red.). Handboek stemmingsstoornissen. De Tijdstroom Uitgeverij BV, Utrecht 1999, 392 pagina’s, ISBN 903522065x.
    Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de mogelijke relatie tussen slaapontregeling en depressie.
    Omdat dit boek niet rechtsreeks via de site van de uitgeverij is te bestellen, hier een link naar de site van bol.com.


Congressentop

  • Nederlandse Vereniging voor Slaap-Waak Onderzoek (NSWO)

    Deze vereniging organiseert twee maal per jaar een wetenschappelijke bijeenkomst; op de kalender vindt u ook andere interessante bijeenkomsten.

  • European Sleep Research Society (ESRS)

    Op het tabblad Congresses & Events vindt u een actueel overzicht van de door deze internationale wetenschappelijke vereniging georganiseerde bijeenkomsten op het gebied van slaap, biologische ritmen en slaap/waak-stoornissen.

  • American Academy of Sleep Medicine (AASM)

    Onder Upcoming Events vindt u steeds een actueel overzicht van de door deze internationale wetenschappelijke vereniging georganiseerde bijeenkomsten op het gebied van slaap, biologische ritmen en slaap/waak-stoornissen.

  • World Sleep Federation

    Onder Meetings vindt u een actueel overzicht van de door deze internationale wetenschappelijke vereniging georganiseerde bijeenkomsten op het gebied van slaap, biologische ritmen en slaap/waak-stoornissen.


Portalstop

  • Nederlandse Vereniging voor Slaap-Waak Onderzoek (NSWO)

    Op deze site vindt u - naast informatie over de vereniging - o.a. aankondigingen van symposia, consensusrapporten, de ledenlijst en patiëntenverenigingen.
    De NSWO geeft jaarlijks een boek uit onder de titel Sleep-wake Research in The Netherlands. Dit jaarboek bevat publicaties die een overzicht geven van het lopende Nederlandse onderzoek op dit gebied.
    De site bevat ook nuttige informatie over slapen en slaapstoornissen, zoals een test en tips voor een goede nachtrust. En verder vele links naar wetenschappelijke informatie.

  • The Sleep Medicine Home Page

    Interessante site die beheerd wordt door slaaponderzoeker Thorpy. "This home page lists resources regarding all aspects of sleep including, the physiology of sleep, clinical sleep medicine, sleep research, federal and state information, patient information, and business-related groups."

  • Sleepnet.com

    Goede site voor de geïnteresseerde leek met veel links naar onder meer patiëntenverenigingen. "Everything you wanted to know about sleep but were too tired to ask."


Tijdschriftentop

  • Journal of Biological Rhythms

    Toonaangevend tijdschrift met publicaties van vooral fundamenteel onderzoek naar biologische ritmen, waaronder het slaap-waak ritme.

  • Journal of Sleep Research (JSR)

    Een belangrijk wetenschappelijk tijdschrift voor zowel fundamenteel als klinisch onderzoek. Gesponsord door de European Sleep Research Society (ESRS - zie onder Verenigingen).

  • Sleep

    Biedt de inhoudsopgave van dit toonaangevend tijdschrift van de American Academy of Sleep Medicine (AASM - zie onder Verenigingen) en de Sleep Research Society.

  • Sleep Medicine

    Een sinds 2000 bestaand tijdschrift met voornamelijk publicaties over klinisch onderzoek.

  • Sleep Medicine Reviews

    In dit tijdschrift worden goede overzichtartikelen gepubliceerd over klinische onderwerpen. Sommige nummers worden integraal op internet gepubliceerd.

  • Chronobiology International

    Het officiële tijdschrift van de Society for Light Treatment and Biological Rhythms (SLTBR), de International Society for Chronobiology (ISC) en de American Association for Medical Chronobiology and Chronotherapeutics (AAMCC).


Verenigingentop

  • Nederlandse Vereniging voor Slaap-Waak Onderzoek (NSWO)

    Op deze site vindt u - naast informatie over de vereniging - o.a. aankondigingen van symposia, consensusrapporten, de ledenlijst en patiëntenverenigingen.
    De NSWO geeft jaarlijks een boek uit onder de titel Sleep-wake Research in The Netherlands. Dit jaarboek bevat publicaties die een overzicht geven van het lopende Nederlandse onderzoek op dit gebied.
    De site bevat ook nuttige informatie over slapen en slaapstoornissen, zoals een test en tips voor een goede nachtrust. En verder vele links naar wetenschappelijke informatie.

  • European Sleep Research Society (ESRS)

    De Europese vereniging voor slaaponderzoek. Geeft een eigen, toonaangevend wetenschappelijk tijdschrift uit: het Journal of Sleep Research (JSR - zie onder Tijdschriften).

  • American Academy of Sleep Medicine (AASM)

    Site van de Amerikaanse vereniging voor slaapgeneeskunde.

  • World Sleep Federation

    De World Sleep Federation (kort voor: WFSRSMS, World Federation of Sleep Research and Sleep Medicine Societies) is de overkoepelende organisatie van alle regionale verenigingen, zoals de Europese en Amerikaanse. Vanuit deze site kunt u naar de landelijke verenigingen, zoals de hier ook aangegeven Nederlandse vereniging.

  • Society for Light Treatment and Biological Rhythms

    De Society for Light Treatment and Biological Rhythms (SLTBR) is in 1988 opgericht ter bevordering van onderzoek naar (de therapeutische effecten van) licht, biologische ritmes en melatonine, door middel van wetenschappelijke uitwisseling en literatuurreviews. De SLTBR heeft een sleutelrol gespeeld in het opstellen van richtlijnen voor dit gespecialiseerde terrein door consensusontwikkeling, educatie en het verstrekken van informatie.

  • Sleep Research Society (SRS)

    De Sleep Research Society is een organisatie die wetenschappelijk onderzoek naar slaap en slaapstoornissen, training in slaaponderzoek en kennisuitwisseling wil bevorderen.