Psychiatrienet.nl

een onafhankelijke selectie van de belangrijkste sites door psychiaters

ECT

Colofon


Boekentop

  • Electroconvulsive Therapy Fourth Edition

    Abrams, R. Electroconvulsive Therapy Fourth Edition. Oxford University Press, Oxford 2002. ISBN 0-19-514820-7.
    Dit is al weer de 4de editie. De eerste druk uit 1988 was het eerste boek over de moderne toepassing van elektroconvulsie therapie (ECT).
    Een uitstekend boek. Goed en leesbaar geschreven. Het begint met een historisch overzicht van de ontwikkeling van ECT. De verdere indeling van de hoofdstukken is gebaseerd op de toepassing van deze behandeling. De hoofdstukken gaan over de bruikbaarheid, de fysiologische gevolgen van ECT, en de techniek, bijwerkingen en mogelijke werkingsmechanismen van ECT.
    Niet alleen de opzet, maar ook de inhoud verraadt dat de auteur een zeer ervaren clinicus is die al geruime tijd deze behandeling toepast. Een voorbeeld hiervan is dat hij tot nu toe altijd heeft beweerd dat de stimulusdosering bij unilaterale toediening hoog moet zijn wil het even effectief zijn als bij bilaterale elektrodeplaatsing. Deze assumptie is gebaseerd op zijn ervaring. Zijn voorkeur voor deze manier van dosering en toepassing van ECT komt duidelijk naar voren in dit boek en de vorige uitgaven. Sinds kort is inderdaad wetenschappelijk aangetoond dat bij unilaterale elektrodeplaatsing de dosering van de stimulus ruim boven de prikkeldrempel moet zijn, wil het even werkzaam zijn als bilaterale ECT.
    De praktische ervaring komt ook naar voren in de inhoud. Het is hiermee een heel ander boek �€�The Practice of Electroconvulsive Therapy�€�, dat vooral over de wetenschappelijke evidentie gaat, meer een naslagwerk is en minder toegankelijk is geschreven dan Abrahams�€� boek.
    Iedere nieuwe editie wordt aangevuld met de recente belangrijke literatuur. Bij het lezen komt regelmatig de interpretatie van de auteur naar voren.
    Aan deze uitgave is een nieuw hoofdstuk over transcaniele magnetische stimulatie (TMS) toegevoegd. Het hoofdstuk geeft een helder overzicht van wat er bekend is over deze nieuwe behandelmethode.
    Concluderend gaat het om een prettig leesbaar, goed ingedeeld en op de praktijk gericht boek. Het feit dat de auteur een voorstander van deze behandeling is en dit regelmatig op genuanceerde wijze in het werk naar voren brengt, verklaren voor mij de leesbaarheid, het enthousiasme en gedetailleerdheid waarmee het geschreven is. Het was mijn eerste boek over ECT en ik heb het in een vakantie achter elkaar uitgelezen en ben daarna nooit meer mijn enthousiasme voor ECT verloren.

  • Elektrokrampftherapie

    Folkerts H. Elektrokrampftherapie. Ein praktischer Leitfaden für die Klinik. Enke Verlag, Stuttgart 1997. ISBN 3432278314.
    Een prima, gedegen en praktisch boek over ECT.
    Via de uitgever helaas onvindbaar; amazon.de voert de titel niet meer, maar u kunt zich via deze link wel inschrijven voor een tweedehands exemplaar.

  • Handbook of ECT

    Kellner, Ch. H., Pritchett, J.T., Beale, M.D. & Coffey, C.E.. Handbook of ECT. American Psychiatric Press, Washington D.C. 1997. ISBN 088048683X.
    Een kort en krachtig pocketboek.

  • Practice of Electroconvulsive Therapy, The

    American Psychiatric Association Committee on Electroconvulsive Therapy, Weiner, R.D., APA, American Psychiatric Association. The Practice of Electroconvulsive Therapy: Recommendations for Treatment, Training, and Privileging (A Task Force Report of the American Psychiatric Association). 2nd Edition. American Psychiatric Press, Washington D.C. 2001. ISBN 0890422060.
    Dit is de Amerikaanse richtlijn voor ECT, maar tevens het meest complete, praktische handboek voor uitvoerders. Een absolute must!


Informatieve sitestop

  • ECT tijdens de zwangerschap

    Een vrij compleet overzicht van wat bekend is over de toepassing van ECT in de zwangerschap en de risico's daarvan.

  • ECT On-Line

    Site van Dr. Carl S. Littlejohns, psychiater te Wrexham, North Wales, met vele links naar artikelen, statements en boeken over ECT.

  • Mental Health Infosource

    Een algemene site met een zoeksysteem dat veel verwijzingen over ECT oplevert.

  • Psycom.net

    Dit onderdeel van Dr. Ivan Goldberg's Depression Central (New York) geeft doorklikmogelijkheden naar andere sites over aspecten van ECT (o.a. geheugen en ECT, ECT bij Parkinson, boeken over ECT, statements van deskundigen). Wordt behoorlijk up-to-date gehouden.


Kwaliteitsverbeteringtop

  • Richtlijn Elektroconvulsietherapie

    Een voor de Nederlandse situatie pas verschenen richtlijn, in de serie Richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). Link naar de uitgave op de site van Uitgeverij Boom (bestelinformatie).

  • WEN: kwaliteitsproject Registratie en evaluatie

    De Werkgroep ECT Nederland (WEN-zie link) heeft de taak van de Landelijke Evaluatiecommissie (LEE) overgenomen. Alle ECTs die in Nederland worden uitgevoerd, worden sinds 1 januari 2003 weer geregistreerd. De uitvoerders vullen registratieformulieren in via www.wenweb.nl, waar zij worden verzameld en verwerkt.Het is de bedoeling elk jaar een overzicht te maken. Geregistreerd worden de items die betrekking hebben op de Richtlijn Elektroconvulsietherapie (zie boven), waarmee deze Richtlijn indirect wordt geevalueerd.


Opleiding en onderwijstop

  • Duke University

    Fellowship in ECT: een compleet programma van een week, waarin de toepassing van ECT geleerd kan worden. Let op! Deze site is niet altijd even makkelijk bereikbaar.


Publicatiestop

  • Elektroconvulsietherapie als dwangbehandeling

    Kats, S., Bruijn, J.A., Blondeau, M.J.C.E. & Van den Broek, W.W. (2003). Elektroconvulsietherapie als dwangbehandeling. Tijdschrift voor Psychiatrie, 45(1), 45-49.
    Nu ECT minder omstreden is, komt het kennelijk voor dat uitvoerders de noodzaak van deze behandeling zien, maar dat patient en ook de familie ECT weigert. In dit zeer lezenswaardige artikel beschrijven de auteurs hoe in een dergelijke situatie te handelen.
    Dit artikel is (nog) niet online beschikbaar. De link verwijst naar de uitgever van het Tijdschrift voor Psychiatrie.

  • A Prospective, Randomized, Double-blind Comparison of...

    Sackeim, H.A., Prudic, J., Devanand, D.P., Nobler, M.S., Lisanby, S.H., Peyser, S., Fitzsimons, L., Moody, B.J., Clark, J. (2000). A Prospective, Randomized, Double-blind Comparison of Bilateral and Right Unilateral Electroconvulsive Therapy at Different Stimulus Intensities. Archives of General Psychiatry, 75, 425-434.
    Het resultaat van het langverwachte onderzoek naar vervolgbehandeling met medicatie na succesvolle ECT. Met nortriptyline en lithium kan het terugvalpercentage bij therapieresistentie aanmerkelijk worden verminderd.

  • Richtlijn Elektroconvulsietherapie

    Een voor de Nederlandse situatie pas verschenen richtlijn, in de serie Richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). Link naar de uitgave op de site van Uitgeverij Boom (bestelinformatie).

  • Technische aspecten

    EEG monitoring en effect van ECT: artikel van prof. M. Fink en prof. R. Abrams over aspecten van het met ECT opgewekte insult die een relatie hebben met het te verwachten effect; een kennismaking met onderzoeksterrein dat steeds meer boeiende resultaten oplevert en veelbelovend is voor de praktijk.

  • Overige belangrijke publicaties

    Wilt u meer lezen over ECT? Dan vindt u onder Boeken een overzicht van (en links naar) goede boeken op dit gebied.


Tijdschrifttop

  • The Journal of ECT

    Het enige tijdschrift dat helemaal aan ECT is gewijd. Bestaat vanaf 1985 en heeft sindsdien meestal de primeur van nieuwe onderzoeksgegevens. Verschijnt 4x per jaar. Deze site geeft de inhoudsopgaven van de nummers van de laatste twee jaar.


Transcranial magnetic stimulation (TMS)top

  • InterScience

    Een uitgebreide verkenning van de verschillen en overeenkomsten van ECT en TMS! Zeer informatief!


Verenigingentop

  • Werkgroep ECT Nederland (WEN)

    Onder de button Werkgroep ECT Nederland (WEN) vindt u meer informatie over deze werkgroep. Notulen en aankondigingen van vergaderingen van de WEN zijn te vinden op de site van de NVvP via de Sectie Consultatieve en Ziekenhuispsychiatrie (zie boven).


Meer wetentop

Elektroconvulsietherapie effectief en veilig bij 55 patiënten van 56 jaar en ouder met stemmingsstoornissen en somatische comorbiditeit
Eindelijk weer een interessant onderzoek van Nederlandse bodem. J.A. van Waarde en M.L. Stek tonen opnieuw aan dat ECT bij ouderen een zeer waardevol therapeuticum is, waarvan meestal te laat gebruik wordt gemaakt. Verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, NTvG 2001 145(35); 1693-1697.
Wie een abonnement heeft op het NTvG krijgt toegang tot de volledige tekst van het artikel; niet-abonnees hebben na login slechts toegang tot de samenvatting (zie de betreffende link onder Publicaties).

Deze special issue van InterScience brengt een uitgebreide verkenning van de verschillen en overeenkomsten van ECT en TMS! Zeer informatief!

Begin 2001 werd de herziene versie van The Practice of Electroconvulsive Therapy, Recommendations for Treatment, Training and Privileging, uitgebracht.
Dit is een Task Force Report van de American Psychiatric Association (APA).
Een must voor ieder die nastreeft de standard te benaderen.



Tijdelijke stemmingsverbetering bij een depressieve patiënt na een spontaan, gegeneraliseerd epileptisch insult.

Onder deze titel beschrijven B.M.G. Arts, A.F.G. Leentjens en A. Honig in het Tijdschrift voor Psychiatrie (43 (2001) 1, 55-58) het aloude en intrigrerende fenomeen hoe een patiënt met een depressie na een spontaan insult een stemmingsverbetering krijgt.

In de discussie bespreken zij andere voorbeelden uit de literatuur en wordt kort samengevat dat de intensiteit van een insult onder meer wordt gekarakteriseerd door:
* de grootte van de 'slow-wave' activiteit in beide hemisferen.
* de mate van symmetrie en coherentie van het EEG-signaal, en
* de mate van postictale suppressie.

Het belang hiervan voor de effectiviteit is nog steeds onderwerp van onderzoek.


MWB Werkgroep ECT Nederlandtop

In Nederland bestaat sinds 1994 de Werkgroep ECT Nederland (WEN).
Deze werkgroep is opgericht door B. Verwey (voorzitter) en W.W. van de Broek (secretaris).
De WEN is een werkgroep van de Sectie Consultatieve en Ziekenhuispsychiatrie van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

Het doel is het uitwisselen van informatie over ECT en daarmee:
* verbetering van opleiding en uitvoering van ECT,
* het ontwikkelen van een kwaliteitsbeleid, en
* het stimuleren van wetenschappelijk onderzoek.

De WEN houdt twee maal per jaar een bijeenkomst, waarbij als vaste agendapunten behandeld worden:
* de verwijspatronen (waaronder wachtlijsten),
* de indicatiestelling, en
* een casusbespreking.
Notulen en aankondigingen van vergaderingen van de WEN zijn te vinden op de site van de NVvP via de Sectie Consultatieve en Ziekenhuispsychiatrie (zie onder Verenigingen). Hiervoor is een login vereist.

Onder auspiciën van de WEN worden regelmatig cursussen over ECT gegeven in het kader van bij- en nascholing.

Onder Kwaliteitsverbetering vindt u informatie over het WEN-kwaliteitsproject Registratie en evaluatie.

Voor ieder die lid wil worden van de WEN volstaat een telefoontje of e-mail aan W.W. van den Broek, secretaris, telefoon (010) 463 92 22 of klik hier voor een e-mail.