Colofon: Drs. M.A. de Pater-Zijlstra, Drs. R.J. Beerthuis

Sociale psychiatrie

Verantwoording

Trimbos (1980) zette uiteen dat het begrip sociale psychiatrie voor meerdere uitleg vatbaar is. "In het Nederlands spraakgebruik is sociale psychiatrie van oudsher het onderdeel van de psychiatrie, dat zich bezighoudt met de zorg voor de patiënten die niet opgenomen zijn, maar in de maatschappij vertoeven".

De sociale psychiatrische zorg omvat naast het verhogen van de weerbaarheid van de patiënt waardoor hij/zij een meer volwaardig maatschappelijk bestaan kan leiden, het aanbieden van beschuttende omstandigheden als de kwetsbaarheid van de patiënt hierom vraagt en het signaleren van misstanden rond de patiënt met als doel een beleidswijziging in de zorg te bewerkstelligen.

Dit komt overeen met het in de Angelsaksische literatuur als "community psychiatry" aangeduid deelgebied van de psychiatrische praktijk: het bezig zijn van psychiaters in een van de vele vormen van extramurale / transmurale geestelijke gezondheidszorg met als doel het verbeteren van het (sociale) functioneren van zijn/haar patiënten. Kortweg gaat het om het aanbieden van sociaal gerichte behandelingen, rehabilitatie en preventie.

Ook komen we het begrip "social psychiatry" tegen. Dit heeft betrekking op een multidisciplinair onderzoeksgebied dat de invloeden en onderlinge betrekkingen onderzoekt van het "sociale" (sociale structuren, processen, groepen enz.) op psychische stoornissen en afwijkend gedrag.

De relatie met de psychiatrische epidemiologie is hecht. Recent richt het onderzoek zich ook op de evaluatie van "services".

Het aandachtsgebied "Sociale Psychiatrie" beslaat een breed veld en heeft raakvlakken met de sites van verschillende ziektebeelden en aandachtsgebieden zoals de Transculturele psychiatrie, Rehabilitatie psychiatrie, Beleidspsychiatrie, Spoedeisende psychiatrie en de Eerstelijnspsychiatrie.

Hoewel sociale psychiatrie een van de peilers van de psychiatrie is, wordt het als zodanig minder onder de aandacht gebracht dan de somatische en psychologische / psychotherapeutische onderdelen. Toenemende transmuralisering van patiënten vraagt om deskundigheidsbevordering van psychiaters op dit terrein.

De missie van de redactie van deze rubriek is om de mogelijkheden van internet toegankelijk te maken als instrument ten behoeve van de verspreiding en verbetering van kennis over de sociale psychiatrie; interactie met de gebruikers is daarbij van groot belang.

De redactie is nu en in de toekomst actief om de rubriek Sociale Psychiatrie nader vorm te geven, zo zijn de volgende twee onderwerpen in voorbereiding:
* Nederland: Aspecten van sociaal psychiatrische zorg
* Raakvlakken

Historie, Arie Querido en Kees Trimbos

Herstel, verhalen van patienten

In deze rubriek zijn kwalitatief goede artikelen verzameld van patienten die het proces van hun herstel beschreven

  • Kennisplein 'De ervaringsdeskundige'

    is bedoeld voor mensen die werken aan hun herstel of een ander daarin steunen, voor werkgevers die ervaringsdeskundigen willen inzetten in de ggz of aangrenzende werkvelden en voor alle andere geinteresseerden. Naast actuele informatie en concrete hulpmiddelen, biedt de website de mogelijkheid voor debat, uitwisseling voor ervaringsverhalen en andere praktijkvoorbeelden.

     Deze site is ontwikkeld door het Trimbos instituut in samenwerking met HEE en kenniscentrum Phrenos

  • Schizofrenie: De steen van Bert

    Interview door Anoiksis met een ervaringsdeskundige

  • Schizofrenie en moederschap

    Een moeder vertelt over haar psychotische ervaringen en haar herstel, van Anoiksis

  • Een ervaring rijker

    Een film van Duin en Bollenstreek. 4 patiënten vertellen over hun herstel.

  • Interview met Pat Deegan

    Pat Deegan over haar herstel

  • De regels van Matthijs

    Een indrukwekkende documentaire hoe autistische Matthijs met zijn woongedrag in de problemen komt met de autoriteiten. Helaas voorafgegaan door een reclamefilmpje

  • Psychose anders

    Een van onze patienten was zeer te spreken over deze site, het hielp hem zijn psychotische belevingen te integreren

  • PsychoseNet

    Een website vol herstelverhalen.  De initiatiefnemer is Jim van Os. De boodschap van de site is dat de ziekte-eenheid schizofrenie bestaat en het gebruik van deze term een veel te sombere toekomst aan de patient voorspelt en leidt tot onnodige stigmatisering. Er staan heel veel links op, youtubefilmpjes van therapeuten, mensen met psychosegevoeligheid en hun naasten kunnen direct advies vragen aan een aantal deskundigen, er zijn blogs etc, etc.
    Veel patienten zullen eerder van deze site kennis nemen dan hun behandelaren. Dus alleen hierom al heeft het zin om een kijkje te nemen

Hulp bij zelfmoordgedachtes

Herstel: trainingen en congressen

Onder deze rubriek zijn een aantal cursussen verzameld die u uw patiënten kunt aanbieden om hen te helpen bij hun herstel. Toegevoegd zijn een aantal filmpjes van ervaringsdeskundigen die als voorlichting gebruikt

  • Hee-team (trimbos)

    HEE biedt mensen met psychische kwetsbaarheden effectieve werkwijzen en strategieën om zichzelf te helpen.

    Het HEE team bestaat uit een groep ervaringsdeskundige docenten, die hun kennis overdragen aan anderen. Doel is om marginalisering van mensen met psychische beperkingen te voorkomen en hun empowerment te bevorderen.

    HEE-programma omvat zelfhulpgroepen, studiedagen, cursussen en themabijeenkomsten. HEE-team biedt ook voorlichting op maat, adviseert en coacht individuen en organisaties en geeft lezingen. HEE stoelt op de volgende drie pijlers:

    • Herstel staat niet gelijk aan genezing, maar betekent dat je leert zien waar je eigen kwetsbaarheden en talenten liggen en dat je met gebruikmaking daarvan weer baas wordt over je eigen leven.
    • Empowerment is het ontdekken en aanboren van je eigen kracht.
    • Ervaringsdeskundigheid is de toepassing van de kennis die mensen met psychische beperkingen op grond van hun ervaringen opbouwen.

  • Stemmen horen begrijpelijk maken

    Website van Marius Romme en Sandra Escher. Trainingen onderzoek en verhalen van stemmenhoorders. Romme was de eerste die aantoonde dat stemmen horen veel voorkomt ook bij mensen die verder geen psychiatrische klachten hebben. Dit normaliseren heeft veel stemmenhoorders geholpen bij hun herstel

  • Schizofrenie uitgelegd in het Berbers

    Filmpje van Familiecoaching Utrecht voor families van mensen met schizofrenie / psychotische kwetsbaarheid. Beschikbaar in Nederlandse, Berberse en Marokkaanse versies. Deze versie is Nederlands ondertiteld en in het Berbers ingesproken.

  • Schizofrenie uitgelegd in gebarentaal

    Ook van Anoiksis

  • Illnes Management and recovery

    Dit is een cursus die ontworpen is door Kim Mueser http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2685197/. Het is een zeer gestructureerde training voor mensen met EPA met het doel hen te helpen met herstel. De hersteldoelen worden door de persoon zelf bepaald, de IMR training helpt hem of haar met de weg er naar toe. Het aardige van deze training is dat het gesprek tussen hulpverlener en cliënt verandert. Door vragenlijsten wordt de hulpverlener gestimuleerd naar de wat mensen willen in hun leven, wat hun bekwaamheden zijn, wat ze allemaal al doen om hun problemen aan te pakken. Technieken uit de CGT en de motiverende gesprekstherapie zijn in deze training verweven. 

  • Voorlichting bipolaire stoornis

    Voorlichting van de vereniging van Manisch Depressieven en betrokkenen

  • Stichting Weerklank

    Weerklank is een stichting die zich richt op volwassenen en kinderen met bijzondere zintuiglijke ervaringen, zoals het horen van stemmen, het zien van beelden en het hebben van persoonseigen overtuigingen.

    Weerklank is er voor/door mensen met deze ervaringen, en voor een ieder die zich bij hen betrokken voelt.

Dak- en thuisloos

Sites met onderdak adressen

Psychiatrie en maatschappij

Het oude idee dat psychiatrische stoornissen samenhangen met maatschappelijke processen is weer helemaal terug. In deze rubriek vind u een aantal voorbeelden. Tevens vind u een aantal voorbeelden van nieuwe ontwikkelingen die in volle gang zijn: psychiatrische zorg in de wijk in nauwe samenwerking met wijkteams

  • Het Nemesis onderzoek

    Een PDF van het beroemde Nemesis onderzoek, door het Trimbos instituut. Een epidemiologisch onderzoek naar psychiatrische stoornissen in Nederland

  • Schizophrenia among ethnic minorities

    Het was al wat langer bekend, dat leden van minderheidsgroepen die in buurten met een lage sociale cohesie opgroeien vaker schizofrenie krijgen. Na het proefschrift van Wim Veling kan geen enkele serieuze psychiater het langer ontkennen. Het gehele proefschrift is als PDf te downloaden.

  • Paranoid Thoughts

    Daniel Freeman, een onderzoeker uit de school van de cognitieve gedragstherapie heeft ontdekt dat 10-tallen procenten van de Engelse bevolking regelmatig achterdochtige gedachten heeft. Hoe komt dat? en wanneer ontaardt het in ziekelijke achterdocht?

  • EPIDEMIOLOGICAL STUDIES OF SCHIZOPHRENIA, Judith Grace Shankland Allardyce

    Zie vooral: Chapter 4 Variation in the incidence of psychosis by area level social characteristics A national record Linkage study investigating the association of first admission rates for psychosis and the areas based measures of social fragmentation, material deprivation and urban/rural index.

  • Robin Murray, are normal people sane?

    Psychiatrists have for many years regarded conditions such as anxiety or depression as being at the extreme end of a normal distribution of the characteristic. In contrast, traditional psychiatric classification considers disorders such as schizophrenia as discrete conditions qualitatively quite distinct from normality.
    However, recent surveys have suggested that minor psychotic symptoms are relatively common amongst the general population, and that they are increased by the same factors as increase the risk of schizophrenia. Furthermore, other studies indicate that those diagnosed as psychotic are in many ways rational. This new evidence suggests that a continuum of liability to psychosis exists, and that the mad are saner than is often thought while the normal are not so sane as we commonly assume.

Psychiatrische zorg in de wijk, en de gemeenschap, een veelheid aan initiatieven

  • Kracht in NL

    Een organisatie die info verzamelt over vrijwilligersprojecten in Nederland en ze een score geeft. Een voorbeeld is de voedseltuin in Rotterdam: ''kwetsbare burgers'' samen met andere burgers produceren daar duurzame seizoensgroenten voor de voedselbanken. 

  • proeftuinen wijkgerichte zorg, een voorbeeld

    De eerste zes instellingen die gaan participeren in de beweging De Nieuwe GGZ zijn bekend. Het betreft de Limburgse instellingen Virenze, Mondriaan, Universitair Ziekenhuis Maastricht, Levanto Groep, GGZE uit Eindhoven en Arkin uit Amsterdam.

    Samen met de initiatiefnemers van de beweging gaan ze proeftuinen inrichten waar cliënten in de wijk én online ondersteund en behandeld worden. De Nieuwe GGZ wil het zorgaanbod beter afstemmen op de behoeften van mensen met psychische klachten en deze op een andere manier –effectiever en meer integraal- organiseren.

  • MENTAL HEALTH FIRST AID CURSUS EERSTE HULP BIJ PSYCHISCHE PROBLEMEN

    Mental Health First Aid is in 2000 in Australië ontwikkeld. Het is een succesvolle cursus die inmiddels al in 23 landen door vele deelnemers is gevolgd en hooglijk gewaardeerd wordt. Het model is gebaseerd op uitgebreid wetenschappelijk onderzoek en betrokkenheid van een groot aantal ervaringsdeskundigen.GGzE en Mondriaan hebben deze training naar Nederland gehaald, omdat zij constateren dat er een maatschappelijke behoefte is aan praktisch toepasbare kennis over psychische problemen.

  • Samen sterk tegen stigma

    Samen Sterk zonder Stigma is een jonge organisatie, opgericht door het Landelijk Platform GGz (LPGGz), Fonds Psychische Gezondheid (FPG), GGZ Nederland, en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

  • MIND NL

    Het Fonds Psychische Gezondheid en het Landelijk Platform GGz (LPGGz) zijn geïnspireerd door de organisatie Mind in het Verenigd Koninkrijk. Het is Mind UK gelukt om zonder overheidssteun een krachtige en financieel gezonde beweging te vormen die opkomt voor alle mensen die te maken hebben met psychische kwetsbaarheid.

  • MiiND, recovery environment for clients with severe mental problems

    The MiiND community, a virtual recovery environment, is designed to empower mental institutions with the infrastructure toolkit to create the optimal recovery environment for their clients at their own home in an effective way. 
    Het lijkt een Nederland initiatief, geen idee waarom de site in het Engels is. 

  • GGZ in de wijk

    Informatie over proeftuinen op het gebied van sammenwerken in de wijk in Utrecht

  • Vitale verbindingen.nl

    Nog zoiets maar dan in regio Arnhem, het wemelt van buurtinitiatieven vaak door ervaringsdeskundigen opgezet

  • JIMWERKT.nl

    JIM staat voor Jouw Ingebrachte Mentor en is de oom, zus, tante of buur die een jongere vraagt om hem of haar te ondersteunen in het doorbreken van de aanhoudende conflicten thuis. De keuze van een jongere voor een JIM wordt ondersteund door ouder(s), waarna JIM optreedt als ambassadeur van de jongere. JIM is vertrouwenspersoon voor de jongere en zijn vertegenwoordiger richting ouder(s) en professionals.

    JIMwerkt is een beweging waarmee we de grenzen tussen professionals en niet-professionals vervagen: iedereen is een gelijkwaardige mededeskundige. JIMwerkt maakt het mogelijk dat iedere zorg- en onderwijsinstelling gebruik kan maken van de JIM-aanpak, zodat iedere jongere een vertrouwenspersoon in zijn eigen omgeving kan krijgen: een JIM.

  • Buurtcircel

    Doe mee en doe meer samen


    Je woont op jezelf, of wilt op jezelf wonen, maar je kent niet veel mensen in jouw buurt. Je voelt je misschien wel eens eenzaam. Het lijkt je leuk om af en toe wat te gaan doen met anderen. En soms kun je wel een beetje hulp gebruiken.

    Zelf kun jij ook iets betekenen voor een ander. Want iedereen is wel ergens goed in. Met Buurtcirkel ben je er voor elkaar. Je doet mee in jouw buurt. Zo leer je mensen in je buurt beter kennen. En je leert hoe je dingen zelfstandiger doet.

Onderzoek wijkteams

  • De kracht van High Performance Teams door Ben Kuipers

    De auteurs Ben Kuipers en Sandra Groeneveld van de Erasmus Universiteit Rotterdam hebben in samenwerking met InternetSpiegel onderzoek gedaan naar een groot aantal teams in de publieke sector. Dit heeft geleid tot het identificeren van de zes belangrijkste ingrediënten van High Performance Teams. Dat zijn unieke kenmerken die deze teams onderscheiden van andere teams:
    - Teambevlogenheid
    - Zelfmanagement
    - Doelgerichte samenwerking
    - Taakgericht samenwerking
    - Stakeholdergerichte samenwerking
    - Leiderschap

  • Het resultaat van het wijkteam?!

    De meeste gemeenten zijn volop bezig met het opstarten van wijkteams in het kader van de decentralisaties. Het is pionieren en het perfecte model bestaat niet. Juist daarom, is het van belang om inzicht te hebben in hoe de teams het doen, zodat er geleerd kan worden en eventueel bijgestuurd. Hoe zou je zicht kunnen krijgen op de prestaties? Hieronder 8 suggesties.

     

  • Hoe gek is Nederland?

    Zoals we weten zijn psychotische symptomen veel wijder versprijd dan uw indruk van de populatie die uw polikliniek bezoekt doet vermoeden. Dit is de website van een nieuw onderzoek hiernaar.

Nederland: Boeken

  • De eenzaamheid van de psychose, Margreet de Pater

    Leren opkomen voor jezelf en rekening houden met anderen, is een ontwikkelingstaak. De auteur ontdekte in haar gesprekken met bijna vijftig patiënten en hun familieleden dat deze ontwikkeling bij praktisch allemaal, om zeer uiteenlopende redenen, in gebreke was gebleven. Zij stelt dat acuut psychotische patiënten grenzen zoeken om zodoende hun heftige emoties en overweldigende ervaringen de baas te kunnen. Zij pleit daarom voor een nauwe samenwerking tussen patiënt, familie en hulpverleners - iets wat in de geestelijke gezondheidszorg helaas nog geen gemeengoed is.

    Margreet de Pater is psychiater en een van ontwikkelaars van de Transmurale Gezinsbegeleiding - een methodiek waarbij het gezin vanaf het allereerste contact met de ggz bij de behandeling betrokken wordt.

  • Assertive Community Treatment

    Een Nederlands boek over ACT, de 2e druk is helemaal herschreven, onder redactie van Niels Mulder en Hans Kroon.

  • In gesprek met psychose, Jules Thielens

  • Handboek Spoedeisende Psychiatrie

    Redactie: R.A. Achilles, R.J. Beerthuis en W.M. van Ewijk.
    Dit handboek biedt psychiaters en andere hulpverleners die werkzaam zijn in de 24-uurs crisisdiensten, de mogelijkheid zich te verdiepen in de theorie, de werkwijzen en de regels in de spoedeisende psychiatrie. Op systematische en wetenschappelijke wijze worden het hulpverleningstraject, de diagnostiek, de behandeling en de ethische dilemma's van de spoedeisende psychiatrie behandeld. Tweede editie is in maart 2011 verschenen.

  • Handboek FACT

    Redactie R. van Veldhuizen, een betere aanbeveling is er niet.

  • Motivatie en mogelijkheden van moeilijke mensen

    door A.van Dam en N.Mulder. Dit boek is een vrucht van het kenniscentrum psychiatrie en maatschappelijke overlast, een samenwerkingsverband tussen een aantal afdelingen van GGZ WNB en prof. dr. Niels Mulder van het Erasmus MC. Dit kenniscentrum houdt zich niet alleen bezig met specialistische hulpverlening maar ook met kennisoverdracht en wetenschappelijke onderzoek.

  • Praktijkboek crisisinterventie

    Hoe je op een creatieve manier crisissen kan oplossen in de sociale psychiatrie, Flip Jan van Oenen, Clemens Bernardt, Louk van der Post

  • Ieder contact is een kans, Cor Neleman

    De pareltjes in dit boek zijn de door veel ervaring getoetste strategieën die verpleegkundigen in een Psychiatrisch Thuiszorgteam kunnen gebruiken 

  • Bemoeizorg, Jules Tielens

    Mensen met ernstige psychiatrische stoornissen willen niet altijd de zorg die noodzakelijk is. Bemoeizorg biedt die zorg ongevraagd aan. Maar hoe doe je dat? Het boek Bemoeizorg neemt je stap voor stap mee in deze zorg. Het is een praktisch vol met tips maar ook de valkuilen in deze complexe zorg. De auteurs werken in deze zorg en putten bij dit boek uit hun jarenlange ervaring. Dit boek is geschikt voor iedereen die met deze doelgroep te maken heeft: werkers in de chronische psychiatrie, maar zeker ook familieleden, medewerkers van politie, verslavingszorg, GGD, sociale diensten, maatschappelijk werk en de Maatschappelijke Opvang. 

     

  • Goede GGZ! Nieuwe concepten, aangepaste taal en betere organisatie


    Auteurs: Philippe Delespaul, Michael Milo, Frank Schalken, Wilma Boevink en Jim van Os.

    In hun nieuwe boek Goede GGZ! beschrijven Delespaul, Milo, Boevink, Van Os en Schalken een kanteling van de GGZ die niet alleen uitgaat van een andere organisatie, maar vooral ook van andere taal, concepten en uitgangs- punten in het denken over psychische kwetsbaarheid (en de variatie daarin). In een kritische analyse van het denken over gezondheid als afwezigheid van ziekte, haperende hersenen, evidence-based richtlijnen en diag- nostische zorgpaden komen zij tot de ontdekking dat een nieuwe focus op positieve gezondheid kan leiden tot grensverleggende vernieuwing, die zowel patiënten als hulpverleners kan bevrijden van de huidige impasse.

Nederland: Tijdschriften

  • Deviant

    Een tijdschrift voornamelijk gerund door ervaringsdeskundigen, erg kritisch maar van goede kwaliteit. Er staan mooie gedichten in.

  • Psychopraktijk

    Veel state of the art artikelen. Zeer praktisch maar ook wetenschappelijk gefundeerd.

Nederland: GGZ-instellingen

  • Fact Jeugd GGZ-NHN

    Prijswinnende enthousiaste TEDx presentatie over fact-jeugd van GGZ-NHN. 

  • GGZ Nederland

    Overzichtssite die verzorgd wordt vanuit de koepel. Links naar de websites van alle GGZ-instellingen van Nederland. Heel veel links naar voor de GGZ relevante sites van de overheid, met de GGZ verwante instellingen, internationale instellingen. Heel veel rapporten, boeken, nieuwsberichten. U kunt ook doorklikken naar kennisnet.

Nederland: Kenniscentra

  • Phrenos kenniscentrum

    Kenniscentrum Phrenos beoogt, in nauwe samenwerking met partners in het werkveld, het persoonlijk herstel en de maatschappelijke participatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen te bevorderen. Kenniscentrum Phrenos doet dat door kennis op het gebied van behandeling, herstel en participatie te ontwikkelen, te bundelen, te verspreiden en te doen toepassen. Vanuit deze kennis wil Kenniscentrum Phrenos het beleid ten aanzien van de behandeling en ondersteuning van mensen met ernstige psychische aandoeningen beïnvloeden.

  • Het Trimbos-instituut

    Actuele en uitgebreide informatie over de ontwikkeling van de GGZ en de verslavingszorg.

  • Fonds Psychische Gezondheid

    Vroeger Nationaal Fonds voor de Geestelijke Volksgezondheid. Heel veel voorlichtingsmateriaal en veel links.

  • GGZ-kennisnet

    Uitgebreide site van GGZ-Nederland. Heel veel links.

  • Stuurgroep multidiciplinaire Richtlijnontwikkeling

    Deze website verschijnt onder de verantwoordelijkheid van de Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ. De redactie wordt gevormd door medewerkers van het Trimbos-instituut. Let op: Er zijn veel bewezen sociaal-psychiatrische interventies!

  • Kennisbank van Stichting Impact

    Psychosociale zorg na rampen.

  • Volksgezondheidenzorg.info

    Keurig vormgegeven site van het RIVM, barstensvol informatie over demografische gegevens, gezondheidstoestand van de populatie, determinanten van ziekten, preventie en zorg. Gemaakt door een stevige redactie die daarbij ondersteund wordt door vele bekende auteurs en referenten. Aanbevolen voor sociaal psychiaters die op posities zitten waarin ze geacht worden beleidsnotities op te stellen.

  • Mikado

    Kenniscentrum interculturele geestelijke gezondheidszorg.Helaas is Mikado gestopt, maar de site bestaat nog wel.     

  • Phrenos kenniscentrum, vroege psychose

    De tijden zijn voorbij dat de diagnose van een psychotische aandoening automatisch een doemscenario voor de rest van het leven meebracht. Het krijgen van een psychose betekent niet langer een definitief afscheid van toekomstplannen en een normaal leven. Met name in de afgelopen 15 jaar is er een geest van optimisme ontstaan. Onderzoeksresultaten (Birchwood, 1998; McGorry et al, 2003) suggereren dat door gerichte interventies in de kritieke periode tijdens en na de eerste psychosen, de prognose van psychotische aandoeningen aanzienlijk zou kunnen verbeteren. Dit optimisme gaat samen met de sterke internationale opkomst van vroege herkenning en interventie bij psychose (VIP).(Bron: Veling, 2013)

De laatste ontwikkelingen (Sociale psychiatrie opnieuw uitgevonden?)

  • Resource Group aided ACT

    RACT is een nieuwe variant op ACT. Het klassieke ACT-model wordt gecombineerd met zogenaamde Resource Groups. In het RACT-model maken de cliënt en zijn of haar familieleden en naasten onderdeel uit van het ACT-team. De cliënten, familie en naasten worden getraind in manieren om beter te communiceren.

  • High&Intensive Care

    HIC, of wel High & Intensive Care, is een nieuw concept voor kortdurende klinische opname in de geestelijke gezondheidszorg. Een gedachtegoed dat door diverse GGZ partners gezamenlijk ontwikkeld is.High & Intensive Care is een antwoord op de behoefte in de samenleving om mensen die in ernstige psychiatrische nood verkeren goed en menswaardig op te vangen en te behandelen, in een omgeving waar veiligheid en bescherming gecombineerd wordt met respectvolle zorg en behandeling.Centraal staat daar in het terugdringen van dwang en drang met de aandacht gericht op het herwinnen van de eigen regie van de cliënt.

Nederland: Belangrijke beleidstukken

  • Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport: beleidsstukken

    de laatste beleidsstukken vindt u op deze site
    Belangrijk voor psychiatrie: Perspectief langdurige zorg en ondersteuning: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorg-en-ondersteuning-thuis/nieuws/2015/12/04/perspectief-langdurige-zorg-en-ondersteuning 

    Nieuwsbericht | 04-12-2015 | 17:00

    FNV, CNV, VNG en staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) hebben een gezamenlijke aanpak afgesproken over het creëren van nieuw perspectief voor langdurige zorg en ondersteuning en verantwoord marktgedrag. Er komen nieuwe functies voor ondersteuning van mensen thuis waarbij huishoudelijke hulp bijvoorbeeld wordt gecombineerd met vormen van begeleiding en persoonlijke verzorging. Daarvoor worden structureel extra financiële middelen vrijgemaakt. In de wet worden extra waarborgen vastgelegd voor goede arbeidsvoorwaarden voor medewerkers en de verantwoordelijkheid van werkgevers. In 2016 is meer dan 200 miljoen beschikbaar voor de Huishoudelijke Hulp Toelage. De voorwaarden daarvan worden veranderd zodat gemeenten extra ruimte en mogelijkheden hebben om dit geld specifiek in te zetten voor de ondersteuning thuis.

  • GGZ Nederland

    Start pagina van actueel nieuws van GGZ Nederland

De toekomst van de langdurige GGZ, van instelling naar de wijk

  • Trimbos instituut: Landelijke Monitor Ambulantisering en Hervorming Langdurige GGZ 2015

    In 2015 heeft er een stelselwijziging plaatsgevonden in de langdurige GGZ. Een deel van de voorheen vanuit de AWBZ gefinancierde GGZ voorzieningen is overgeheveld naar gemeenten (Wmo), met name het beschermd wonen en de ambulante begeleiding (zonder ‘behandelcomponent’). Gemeenten hebben daarbij ook een expliciete taak gekregen in het ondersteunen van mensen met psychische aandoeningen bij hun zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. De financiering van opnamen van langer dan drie jaar is vanaf 2015 ondergebracht in de nieuwe Wet langdurige zorg (Wlz). Ambulante zorg met ‘behandelcomponent’ blijft onderdeel van de Zvw. De Zvw-financiering van de intramurale zorg is opgerekt van opnamen tot één jaar naar opnamen tot drie jaar.

    Het ministerie van VWS heeft het Trimbos-instituut gevraagd per 2015 de (al eerder ingezette) ambulantisering en de hervorming van de langdurige GGZ te monitoren. Doelstelling van de monitor is om zicht te bieden op de ontwikkelingen die zich vanaf 2015 en de daaropvolgende jaren - vooralsnog tot en met 2018 - als gevolg van het ambulantiseringsbeleid en de hervorming van de langdurige GGZ voordoen in: • De capaciteit, de organisatie en het gebruik van intramurale en ambulante GGZ-voorzieningen. • De ervaren kwaliteit van zorg en ondersteuning, kwaliteit van leven, participatie en zelfredzaamheid van mensen met ernstige en/of langdurige psychische aandoeningen. • De totstandkoming van een samenhangend en geïntegreerd beleid rond de zorg en ondersteuning van de doelgroep op regionaal niveau. • Bevorderende en belemmerende factoren voor de voortgang en de effectiviteit van de transities.

Bemoeizorg psychiaters opgelet!

Een overzicht van de zorgstandaarden

  • Netwerk kwaliteitsontwikkeling GGz

    Zorgstandaarden roepen associaties op met burokratie en controles van zorgverzekeraars. Maar voor psychiaters die trots zijn op hun vak zijn ze een werktuig om in de onderhandelingen met managers en betalingsinstanties een goede zorg voor elkaar te krijgen. Zo zijn ze door de makers bedoeld

Researchcentra

Een aantal centra waar voor de sociale psychiatrie relevante vraagstukken worden onderzocht.

Buitenland: Boeken

  • Psychiatric Rehabilitation

    Volledig, vlot geschreven Amerikaans handboek over Rehabilitatie(2006). Veel casuistiek en behandelstrategieeen. Ook goed te gebruiken in opleidingen.

  • Textbook of Community Psychiatry

    red. Graham Thornicroft & George Szmukler. Het handboek op het gebied van de sociale psychiatrie. Let op: het Engelse woord 'community psychiatrie' slaat vooral op het organiseren van goede ambulante zorg. Te onderscheiden van 'social psychiatry'; deze term heeft betrekking op de relatie patiënt en omgeving en vv.

  • Assertive Outreach in Mental Health

    Tom Burns en Mike Firn. Engelse praktijkgids voor ACT. Met goed leesbare hoofdstukken over het begrippenkader, bejegening per stoornis en organisatie van de zorg.

  • Crisis Resolution and Home Treatment in Mental Health

    Brits pionierwerk uit 2008 over crisis-thuisbehandeling. Effectiviteit, principes, organisatie en recent onderzoek mooi samengevat door Sonia Johnson, Justin Needle, Jonathan P. Bindman en Graham Thornicroft.

Buitenland: Aspecten van sociaal psychiatrische zorg

Het risico voor psychose hangt samen met het gebruik van cannabis met een hoog THC gehalte! We moeten de regering adviseren!

  • High-potency cannabis and the risk of psychosis

    The finding that people with a first episode of psychosis had smoked higher-potency cannabis, for longer and with greater frequency, than a healthy control group is consistent with the hypothesis that Δ9-THC is the active ingredient increasing risk of psychosis. This has important public health implications, given the increased availability and use of high-potency cannabis.

    Dit is een al wat ouder artikel. Op de laatste IEPA conferentie lieten Engelse onderzoekers zien dat er een correlatie is tussen het voorkomen van psychose en het leven in een stad waar cannabis met een hoog THC gehalte verkrijgbaar is. Belangrijk voor de discussie over de legalisering van cannabis!!! De participanten in de discussie waren het er over eens dat we de regering moeten adviseren de ouderwetse hippieweet met een laag THC gehalte te legaliseren en de moderne weet met een hoog THC gehalte te verbieden!

Buitenland: Algemeen

  • Illness Management and Recovery Teams

    Nu zijn ook de 'gewone' sociale psychiatrieteams 'evidence based'. Alles waarvan u al wist dat het werkte staat op deze site. De eigenaar van de site zal uw manager vertrouwen inboezemen: Het National Institute for Mental Health. Er zijn allerlei handige toolkits te downloaden. Ideaal voor die collega's die in een reorganisatieproces zitten en mee helpen nieuwe teams op te zetten.

  • Geweld tegen vrouwen

    WHO studie.

Buitenland: Assertive Community Treatment

Buitenland: herstelbevorderende strategieen

I.P.S. houdt in dat een patient die graag betaald werk wil een betaalde baan krijgt. Een in het ACT team geintegreerde jobcoach helpt en de patient en de werkgever vervolgens obstakels uit de weg te ruimen. Dit werkt beter dan allerlei toeleidingstrajecten, waarin de patient getraind wordt voor de arbeidsmarkt

Buitenland: Acute psychiatrie

  • American Association for Emergency Psychiatry

    Deze site richt zich op het bevorderen van de zorg aan patiënten in crisis en andere vormen van acute ontregeling. Ze doet dit door het opstellen van richtlijnen, voorlichting, opleiding en onderzoek. Een echte verenigingssite met mogelijkheid tot het kennisnemen van de laatste jaargangen van Emergency Psychiatry. Spijtig dat er geen abstracts voorhanden zijn.

Buitenland: Vermaatschappelijking

  • Het Soteriahuis

    Loren Mosher ving psychotische patiënten op in een rustige huiselijke omgeving. Hij was zuinig met medicatie en het voornaamste: patiënten werden als een vriend behandeld door soms niet professionele begeleiders. Patiënten herstelden en hadden een hogere GAF-score dan patiënten die op een dagbehandeling waren behandeld. Er is nu een Soteria huisnetwerk in Nederland: www.soterianederland.nl  

  • Center for Psychiatric Rehabilitation

    Hier komt het beroemde Bostonse model vandaan.

  • Ten-Year Recovery Outcomes for Clients With Co-Occurring Schizophrenia and Substance Use Disorders

    Robert E. Drake,  Gregory J. McHugo, Haiyi Xie2, Melinda Fox, Joan Packard, and Barbara Helmstetter, Departments of Psychiatry and Community and Family Medicine, Dartmouth Medical School

    Ook deze cijfers zijn veel gunstiger dan men gezien de ernst van de problematiek zou denken 

     

Buitenland: Organisaties sociale psychiatrie

  • American Association of Community Psychiatrists

    Goed verzorgde verenigingssite van community psychiaters, die een op het community mental health care system gerichte multidisciplinaire aanpak van de problemen bij severe mentally ill patients voorstaat. Dit sluit goed aan bij de sociaal psychiatrische benaderingswijzen in Nederland. Geeft de mogelijkheid in te schrijven op een newsletter en de inhoudsopgaven van The Community Psychiatrist. Verder links naar relevante training- en onderzoeksprogramma's. Op deze site een link naar het Community Mental Health Journal (zie onder Tijdschriften).

  • World Federation for Mental Health

    Site van de overkoepelend internationale organisatie, van samenwerkende instituten -waaronder die van de Universiteit van Maastricht- die zich inzetten voor de toegankelijkheid van preventie en adequate behandeling op populatieniveau. Bij het doorlinken naar de links wordt een goed overzicht gegeven van de vergelijkbare instituten binnen de verschillende landen. Een site voor collegae die zich op macroniveau met beleidsbeïnvloeding bezighouden.

  • American Association for Emergency Psychiatry

    Site richt zich op het bevorderen van de zorg aan patiënten in crisis en andere vormen van acute ontregeling. Ze doet dit door het opstellen van richtlijnen, voorlichting, opleiding en onderzoek. Een echte verenigingssite met mogelijkheid tot het kennisnemen van de laatste jaargangen van Emergency Psychiatry. Spijtig dat er geen abstracts voorhanden zijn.

  • http://www.nami.org/About-NAMI

    Een non-profit, zelfhulp organisatie die zich richt op support en belangenbehartiging van consumenten, families en vrienden van patienten die lijden aan severe mental illnesses, zoals schizofrenie, major depression, bipolar disorder, obsessive-compulsive disorder, en anxiety disorders.

  • Clifford Beers Foundation

    Een site die zich ten doel stelt de preventie van psychiatrisch lijden te propaganderen.

  • National Mental Health Association (NMHA)

    De site van de overkoepelende patiënten belangenvereniging in de VS. Geeft goed beeld van de wijze waarop bewuste consumenten naar ons werkveld kijken.

Jongeren die opgroeien in gedefragmenteerde buurten helpen psychosen te voorkomen

  • IEPA, Early intervention in Mental health

    Op de laatste IEPA conferentie waren er veel voordrachten om die jongeren te helpen die in achtergestelde buurten wonen, zich terugtrekken en later psychosen met veel negatieve symptomen ontwikkelen. De nadruk lag bij het stimuleren van het het weer functioneren in rollen

    IEPA stond eerst voor Early intervention for Psychosis, maar het blijkt dat de ''at risk mental state'' een voorloper is van meerdere psychiatrische stoornissen. 

Buitenland: Kenniscentra

  • the SBHSQ

    Uitvoerig overzicht van behandelactiviteiten gericht op patiënten met "dual diagnosis", inclusief een lange rij verwijzingen naar standaardprogramma’s o.a. van Kenneth Minkoff. Zeer bruikbaar voor psychiaters die regelmatig met verslavingsproblematiek in aanraking komen.

  • On the wagon, National Organisation of Students against Substance Abuse

    Mission: Positive peer pressure, role modeling and environmental strategies can prevent destructive decisions by young people, and set a healthier, safer course for lives. We are focusing on a peer-to-peer education, prevention, and activism driven organization dedicated to preventing destructive decisions, particularly underage drinking, other drug use, risky and impaired driving.

Buitenland: Tijdschriften

  • Psychosis

    Het blad van de ISPS met de nieuwste psychologische en sociale behandelingen voor patienten met een psychose

  • Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology

    Een site die leidt naar de inhoudsopgave van een belangrijk sociaal psychiatrisch tijdschrift. Geeft overzichtelijk voor de verschillende jaargangen de inhoudsopgave weer en van daaruit zijn abstracts en de gehele artikelen in PDF formaat op te vragen.

  • Psychiatric Times

    On line zijn de artikelen beschikbaar van de laatste jaargangen van dit algemeen tijdschrift. Aardig om een brede blik op de psychiatrie te verwerven.

  • Community Mental Health Journal

    Een internationaal tijdschrift waarin ook Nederlandse auteurs worden opgenomen.

  • Psychiatric Services

    Tijdschrift dat zich toelegt op de verschillende aspecten van mental health. Op deze pagina vindt de lezer onder het kopje Recovery een overzicht van alle onder deze noemer verschenen artikelen op het terrein van de sociale psychiatrie. .

Bijzondere initiatieven

  • PsychoseNet

    Een bijzonder levendige website. De initiatiefnemer is Jim van Os. De boodschap van de site is dat de ziekte-eenheid schizofrenie bestaat en het gebruik van deze term een veel te sombere toekomst aan de patient voorspelt en leidt tot onnodige stigmatisering. Er staan heel veel links op, youtubefilmpjes van therapeuten, mensen met psychosegevoeligheid en hun naasten kunnen direct advies vragen aan een aantal deskundigen, er zijn blogs etc, etc.
    Veel patienten zullen eerder van deze site kennis nemen dan hun behandelaren. Dus alleen hierom al heeft het zin om een kijkje te nemen.