Colofon: Dr. R.M. Kok

Ouderenpsychiatrie

Verantwoording

Ouderenpsychiatrie is een gebied dat zich pas recent in een ruimere belangstelling mag verheugen.

Er zijn vooral overeenkomsten, maar ook enkele essentiële verschillen ten opzichte van de psychiatrie bij volwassenen.

Qua ziektebeelden is de grote prevalentie van cognitieve stoornissen zoals dementie en delier het belangrijkste verschil. Omdat dit zo'n groot terrein omvat, is ervoor gekozen deze ziektebeelden in een eigen rubriek onder te brengen. Dit betekent niet dat de redactie vindt dat cognitieve stoornissen niet bij ouderenpsychiatrie thuishoren, integendeel.

Een ander belangrijk verschil betreft de prevalentie en klinische relevantie van somatische comorbiditeit, vergelijkbaar met patiënten in het algemeen ziekenhuis. Meer informatie hierover kunt u vinden in de rubriek Ziekenhuispsychiatrie . Ouderenpsychiatrie kenmerkt zich eveneens in de mate waarin met andere disciplines wordt samengewerkt. Niet alleen, zoals gebruikelijk in de psychiatrie, met psychologen, verpleegkundigen, vaktherapeuten en anderen, maar ook met bijvoorbeeld klinisch geriaters en sociaal geriaters. Links naar de betreffende verenigingen zijn derhalve in deze rubriek opgenomen en vindt u onder het kopje Beroepsverenigingen.

Vanwege de opbouw van kennis op het gebied van ouderenpsychiatrie zijn niet alleen recente interessante artikelen opgenomen, maar ook boeken en enkele belangrijke overzichtsartikelen die soms enkele jaren oud zijn. Zie onder Literatuur en Boeken.

De redactie heeft een nauwe relatie met het bestuur van de afdeling OuderenPsychiatrie van de NVvP. Geïnteresseerden in de nieuwsbrief van de sectie kunnen zich opgeven bij Suzanne de Haas, Bureau NVvP. 

Organisaties

  • American Association for Geriatric Psychiatry (AAGP)

    Deze site biedt informatie over doelstelling van de AAGP, informatie over bestuursleden en commissies, congressen en publicaties van de AAGP. U vindt er tevens een beknopte beschrijving van enkele ziektebeelden, een visie op de rol van de gerontopsychiater en correspondentie met (politieke) organisaties.

  • International Psychogeriatric Association (IPA)

    Deze site bevat naast achtergrondinformatie over de IPA, veel verwijzingen naar bijvoorbeeld het (door de farmaceutische industrie gesponsorde) Educational Pack over Behavioral and Psychological Symptoms of Dementia (BPSD), de gestandaardiseerde Mini Mental State Examination (MMSE), een richtlijn over diagnostiek bij Alzheimer en een link met het IPA-tijdschrift, International Psychogeriatrics (zie rubriek Tijdschriften).

  • Royal College of Psychiatry, Faculty of the Psychiatry of Old Age

    Op deze website is o.a. de nieuwsbrief te vinden van deze sectie, en voorlichtingsfolders over dementie en depressie bij ouderen.

  • Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie

    De site van het in september 2003 geopende Nederlandse Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie, dat daarna in afgeslankte vorm werd ondergebracht bij het Trimbosinsituut. het NKOP heeft tot doel de kwaliteit van zorg aan ouderen met psychische en psychiatrische problemen te verbeteren. Het centrum richt zich zowel op de professional als op het publiek. Er zijn o.a. veel meetinstrumenten te vinden.

  • Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG)

    Deze site bevat informatie over o.a. doelstellingen van de NVKG, waar welke klinisch geriaters werken en diverse links naar interessante andere websites.

  • Verenso

    Verenso is de naam voor de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters. Verenso heette daarvoor de NVVA, dat oorspronkelijk stond voor Nederlandse Vereniging voor Verpleeghuisartsen. De NVVA is gefuseerd met de NVSG, de Nederlandse Vereniging voor Sociaal Geriaters.Op de website vindt u informatie over symposia, regelgeving (BOPZ), publicaties van de NVVA, het Tijdschrift voor Verpleeghuisgeneeskunde e.v.a.

  • NIP-sectie Ouderenpsychologie

    Deze sectie heeft tot doel een platform voor deskundigheidsbevordering te bieden en daar waar mogelijk de belangen van de sectieleden te behartigen. U kunt informatie vinden over publicaties, regiogroepen, de nieuwsbrief e.a.

  • Nederlands Vereniging voor Neuropsychologie

    De NVN heeft ten doel de neuropsychologie in Nederland te bevorderen door het houden van bijeenkomsten, het bevorderen en coördineren van wetenschappelijk onderzoek, het onderhouden van contacten met zusterverenigingen en het stimuleren van opleidingsmogelijkheden op gebied van de neuropsychologie.

  • Vilans

    Het instituut streeft naar het versterken van de kwaliteit en doelmatigheid in de zorg op het gebied van maatschappelijke participatie en de kwaliteit van leven. Dit wordt bewerkstelligd door het leveren van ondersteuning en dienstverlening aan kwetsbare ouderen en mensen met een beperking of chronische ziekte. Vilans is ontstaan door een fusie van NIZW zorg, het Kwaliteitsinstituut voor Toegepaste Thuis Zorgvernieuwing (KITTZ) en de stichting KBOH.

  • Trimbos instituut, programma ouderen

    Het Programma Ouderen van het Trimbos instituut is gericht op kennisontwikkeling ter verbetering van de geestelijke gezondheid van ouderen en de vertaling van kennis in beleid en praktijk van de ouderenzorg. Vijf thema's staan hierbij centraal, dementie, depressie en angst, chronische psychiatrie, monitor en meetinstrumenten.

Tijdschriften

  • American Journal of Geriatric Psychiatry (AJGP)

    Tijdschrift van de American Association for Geriatric Psychiatry (AAGP, zie rubriek Beroepsverenigingen). Verschijnt 12 x per jaar. Bevat oorspronkelijk onderzoek, overzichtsartikelen en boekreviews op het gebied van gerontopsychiatrie.

  • International Journal of Geriatric Psychiatry

    Wordt door velen beschouwd als het beste gerontopsychiatrische tijdschrift, alhoewel het Am J Ger Psychiatry een hogere impactfactor heeft. Verschijnt maandelijks en bevat oorspronkelijke artikelen, overzichtsartikelen, ingezonden brieven en boekreviews en een kort overzicht van elders gepubliceerd onderzoek.

  • International Psychogeriatrics

    Tijdschrift van de International Psychogeriatric Association (IPA, zie rubriek Beroepsverenigingen). Verschijnt 4x per jaar, vanaf 2007 6 x per jaar. Bevat oorspronkelijk onderzoek, overzichtsartikelen en boekreviews op het gebied van gerontopsychiatrie.

  • Aging and Mental Health

    Verschijnt 6 maal per jaar en bevat een gevarieerd aantal artikelen over verouderen, psychologische en psychiatrische problemen op oudere leeftijd.

  • Psychology and aging

    Het officiele tijdschrift van de 'andere' APA (American Psychological Association) verschijnt 4 x per jaar.

  • Journal of the American Geriatrics Society

    Verschijnt maandelijks en bevat goede artikelen over m.n. geriatrie, maar ook op het gebied van ouderenpsychiatrie.

  • Drugs and Aging

    Tijdschrift met nadruk op somatische medicatie, maar met regelmatig goede artikelen over psychofarmaca. Verschijnt maandelijks.

Boeken

  • Personality Disorders in Older Adults

    Rosowsky, E., Abrams, R.C. & Zweig, R.A. Personality Disorders in Older Adults. Emerging Issues in Diagnosis and Treatment. Lawrence Erlbaum Associates, New Jersey 1999. ISBN 0-8058-26831
    Redelijke monografie over dit belangwekkende onderwerp.

  • Psychologische hulpverlening aan ouderen

    Buijssen, H. (red.) Psychologische hulpverlening aan ouderen. Deel 1, psychosociale problematiek. Thiememeulenhoff Bv, 2007. ISBN 9055745553.
    Herziene, 5e druk van een meer psychologisch georiënteerd boek over onderwerpen als relatietherapie, seksualiteit, rouw, eenzaamheid, mantelzorg, ouderenmishandeling, slaapproblemen, zingeving en preventie.

  • Textbook of Geriatric Neuropsychiatry

    Coffey, C.E., Cummings. J.L. Textbook of Geriatric Neuropsychiatry, 3rd dition. The American Psychiatric Press, Washington en London, 2011. ISBN 978-1-58562-371-6. Uitstekend naslagwerk met uitgebreide informatie over de neuropsychiatrische aspecten van gedrag en psychiatrische aandoeningen.

  • Alcohol Problems in Older Adults

    Barry K, Oslin D, Blow F. Alcohol Problems in Older Adults, Prevention and Management. Springer International Publishing, New York, 2001. ISBN: 9780826114037

  • Clinical Manual of Geriatric Psychopharmacology

    Jacobson, S.A., Pies, R.W. Katz, I.R.. Clinical manual of Geriatric Psychopharmacology. American Psychiatric Press, Washington / London 2007. ISBN 978-1-584562-252-8. Een van de beste boeken over psychofarmacotherapie bij ouderen.

  • Senioren op vrijersvoeten

    Hannie van Rijsingen. Senioren op vrijersvoeten. Aramith, Haarlem, 2003. ISBN, 9068341979. Leuk en informatief boek over seksualiteit en seksuele problemen op oudere leeftijd, bedoelt voor leken maar ook nuttig voor professionals.

  • Schizophrenia into later life

    Cohen, C.I. Schizophrenia into later life. American Psychiatric Publishing, Washington en London, 2003. ISBN 585620378. Een aanrader voor iedereen die met oudere schizofreniepatiënten in aanraking komt.

  • Assessment Scales in Old Age Psychiatry

    Burns, A., Lawlor, B. & Craig, S. Assessment Scales in Old Age Psychiatry. Martin Dunitz, London 1999. ISBN 1841841684. Tweede druk, 2003.
    Fraai overzicht van de meest gebruikte meetschalen in de ouderenpsychiatrie, met per meetinstrument een beknopte introductie en belangrijkste referenties.

  • Late-life depression

    Roose, S.P. en Sackeim, H.A. Late-life depression. Oxford University Press, 2004, Oxford en New York. ISBN 0195152743. Uitgebreid en fraai uitgegeven monografie met een sterke nadruk op de biologische aspecten van stemmingsstoornissen bij ouderen.

  • Handboek ouderenpsychologie, tweede druk

    Marja Vink, Yolande Kuin, Gerben Westerhof, Sanne Lamers, Anne Margriet Pot (redactie) Handboek ouderenpsychologie, tweede druk. De Tijdstroom, Utrecht, 2017. ISBN 9789058983121. Een goed overzicht van psychologische, sociale en biologische aspecten van het ouder worden, van verschillende domeinen van het psychisch functioneren bij ouderen, en van diverse psychologische/ psychotherapeutische interventies.

  • The Merck Manual of Geriatrics

    In deze gratis toegankelijke on-line versie van dit bekende boek kunt u vooral informatie op somatisch/geriatrisch gebied vinden.

  • Neuropsychiatrie in de praktijk

    Meesters PD, van Gool P. Neuropsychiatrie in de praktijk. Reed/Elsevier, Maarssen, 2007. Overzicht van ziektebeelden die zich op het raakvlak van psychiatrie en neurologie bevinden, zoals dementie, delier, bewegingsstoornissen, syndroom van Charles Bonnet. 

  • Textbook of Clinical Neuropsychiatry and Behavioral Neuroscience, Third Edition

    Moore DP, Pur BK. Textbook of Clinical Neuropsychiatry and Behavioral Neuroscience, Third Edition, CRC Press, 2012. Indrukwekkend naslagwerk met ruim 5000 referenties.

  • Oxford textbook of old age psychiatry

    Dening T, Thomas A. Oxford textbook of old age psychiatry. Oxford University Press, Oxford, 2013. Voorheen Psychiatry in the elderly. Een van de beste naslagwerken in de ouderenpsychiatrie, onmisbaar.

  • Handboek ouderenpsychiatrie, derde druk

    Roos van der Mast, Thea Heeren, Martin Kat, Max Stek, Mathieu Vandenbulcke, Frans Verhey (redactie) (red). Handboek ouderenpsychiatrie, derde druk. De Tijdstroom, Utrecht 2010. ISBN 9789058981721. Nieuwe, sterk uitgebreide derde druk van dit uitstekende Nederlandstalige handboek.

Meetinstrumenten

De meeste meetinstrumenten zijn ook te vinden op de website van het Tijdschrift voor Psychiatrie (www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl) maar deze is slechts voor abonnees toegankelijk. De onderstaande links zijn vooral afkomstig van het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie (NKOP, zie organisaties).

  • AUDIT

    De AUDIT is een screeningsinstrument voor overmatig alcoholgebruik, en is bij ouderen vaak onderzocht. Verkorte versies (AUDIT-C, AUDIT-5) zjn eveneens in gebruik. In vergelijking met de bekende CAGE, die meer gericht is op alcoholafhankelijkheid, komt de AUDit beter uit een literatuuroverzicht (O'Conell, Int J Geriatr Psychiatry 2004). De MAST-G is voorzover bekend, niet in het nederlands vertaald.

  • Cohen-Mansfield Agitation Inventory (CMAI)

    De CMAI is een schaal die specifiek gericht is op het vaststellen van de ernst van agressie/agitatie bij dementie.

  • Cornell Scale for Depression in Dementia: Nederlandstalige versie Vragenlijst

    De Cornell Scale for Depression in Dementia is een beoordelingsschaal voor depressieve klachten bij patienten met dementie. De schaal worden gescoord door een hulpverlener tijdens een interview met de patiënt, gevolgd door een 2e score op basis van informatie verkregen van een observant (verpleegkundige of partner/familielid). Een cut-off waarde van >8 duidt op lichte depressiviteit en >12 op matige/ernstige depressiviteit.

  • Cornell Scale for Depression in Dementia: oorspronkelijke publicatie

    Alexopoulos, G.S., Abrams, R.C., Young, R.C. & Shamoian, C.A. (1988). Cornell Scale for Depression in Dementia. Biological Psychiatry, 23, 271-284.

  • DSR-R-98: Nederlandstalige versie Vragenlijst & Scoreformulier

    De Delirium Rating Scale-R-98 (DSR-R-98) is een meetinstrument voor beoordelaars om de ernst van delirante symptomen te objectiveren.

  • Delirium Rating Scale-98-N: Oorspronkelijke publicatie

    Trzepacz, P.T., Baker, R.W. & Greenhouse, J. (1998) A symptom rating scale for delirium. Psychiatry Research, 23, 89-97.

  • Delirium Observatie Screening (DOS) schaal

    De DOS-schaal is een meetinstrument waarmee verpleegkundigen een patient op delier kunnen screenen.

  • GDS: Nederlandstalige versie Vragenlijst

    De GDS is waarschijnlijk de meest gebruikte en best onderzochte screeningslijst bij ouderen. Van de vele kortere versies is alleen de GDS-15 het beste gevalideerd.

  • GDS: Oorspronklelijke publicatie

    Brink, T., Yesavage, J., Lum, O., Heersema, P., Adey, M.B. & Rose, T.L. (1982). Screening tests for geriatric depression. Clinical Gerontologist, 1, 37-43. Een beknopt literatuuroverzicht en scoringsinstructie voor de GDS is te vinden in het Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 1994, blz. 150-156: Kok RM, Zelfbeoordelingslijsten voor depressie bij ouderen. 

  • IQCODE-N: Nederlandstalige versie Vragenlijst

    De Verkorte Informant Vragenlijst over Cognitieve Achteruitgang bij Ouderen (IQCODE-N) is een vragenlijst die kan worden ingevuld door iemand die kan vergelijken hoe de patient nu functioneert ten opzichte van 10 jaar terug. Meer informatie vindt u in het artikel van de vertalers: Jonghe, J.F. de, Schmand, B., Ooms, M.E. & Ribbe, M.W. (1997) Verkorte informantvragenlijst over cognitieve achteruitgang bij ouderen (IQCODE-N). Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 28: 224-229.

  • IQCODE: Oorspronkelijke publicatie

    Jorm, A.F. & Jacomb, P.A. (1989). The Informant Questionnaire on Cognitive Decline in the Elderly (IQCODE): socio-demographic correlates, reliability, validity and some norms. Psychological Medicine, 19, 1015-1022.

  • MADRS: Nederlandstalige versie Vragenlijst

    De Montgomery Asberg Depression Rating Scale (MADRS) is met de HAM-D de meest gebruikte beoordelaarsschaal in de ouderenpsychiatrie om de ernst en het beloop van een depressie bij iemand die niet-dementeert vast te leggen. Een score hoger dan 20 duidt op lichte depressiviteit en een score hoger dan 30 op ernstige depressiviteit. Over het onderzoek en de door J.G. Goekoop in het Nederlands vertaalde MADRS verscheen destijds het volgende artikel: Hartong en Goekoop, De Montgomery-Åsberg beoordelingsschaal voor depressie. Tijdschrift voor Psychiatrie 1985, 27, 657-668.  

  • MADRS: Oorspronkelijke publicatie

    Over het onderzoek en de door J.G. Goekoop in het Nederlands vertaalde MADRS verscheen destijds het volgende artikel: Hartong en Goekoop, De Montgomery-Åsberg beoordelingsschaal voor depressie. Tijdschrift voor Psychiatrie 1985, 27, 657-668.

Richtlijnen

Promoties

  • 5 februari 2014: PH Hilderink

    Op 5 febr. 2014 promoveerde Peter Hilderink aan het UMCGroningen op het proefschrift Medical unexplained symptoms in later life.

  • 14 okt. 2013: CM Sonnenberg

    Op 14 okt. 2013 promoveerde Caroline Sonnenberg aan de VU Amsterdam op het proefschrift Late  depression, sex differences in clinical presentation and medication use.

  • 20 juni 2013: AC Drenth-van Maanen

    Op 20 juni 2013 promoveerde Clara Drenth aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Appropriate prescribing for older people.

  • 2 april 2013: K Hek

    Op 2 april 2013 promoveerde Karin Hek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op het proefschrift Anxiety disorders and depression in older adults.

  • 11 okt. 2012: RL Drijgers

    Op 11 oktober 2012 promoveerde Rosa Drijgers aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Apathy in Alzheimer’s and Parkinson’s disease.

  • 24 sept. 2012: R Leontjevas

    Op 24 september 2012 promoveerde Ruslan Leontjevas aan de Radboud Universiteit Nijmegen op het proefschrift Act in case of depression.

  • 20 sept. 2012: D van Vliet

    Op 20 september 2012 promoveerde Deliane van Vliet aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Young onset dementia.

  • 6 sept. 2012: N Rius-Ottenheim

    Op 6 september 2012 promoveerde Nathaly Rius-Ottenheim aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Psychological and biological aspects of disproportional optimism at old age.

  • 30 juni 2012: MML van Eijk

    Op 30 juni 2012 promoveerde Maarten van Eijk aan de Universteit Leiden op het proefschrift Delirium in critically ill patients.

  • 5 juni 2012: Y Milaneschi

    Op 5 juni 2012 promoveerde Yuri Milaneschi aan de VU Amsterdam op het proefschrift Biological aspects of late-life depression. 

  • 19 december 2011: RB Wetzels

    Op 19 dec. 2011 promoveerde Roland Wetzels aan de Radboud Universiteit Nijmegen op het proefschrift Neuropsychiatric symptoms in institutionalized residents with dementia.

  • 7 december 2011: GM van der Weele

    Op 7 dec. 2011 promoveerde Gerda van der Weele aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Depressive symptoms at old age. 

  • 7 december 2011: E Dozeman

    Op 7 dec. 2011 promoveerde Els Dozeman aan de Vrije Universiteit op het proefschrift Prevention of depression and anxiety in residential homes for the elderly.

  • 19 oktober 2011: BC Kleijer

    Op 19 okt. 2011 promoveerde Bart Kleijer aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Balancing the benefits and risks of antipsychotic use in elderly patients.

  • 15 september 2011: PD Meesters

    Op 15 sept. 2011 promoveerde Paul David Meesters aan de Vrije Universiteit op het proefschrift Schizophrenia in later life, studies on prevalance, phenomenology and care needs.

  • 18 januari 2011: S Schouws

    Op 18 jan. 2011 promoveerde Sigfried Schouws aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Cognitive impairment in older persons with bipolar disorder.

  • 10 dec. 2010: TJEM Bakker

    Op 10 dec. 2010 promoveerde Ton Bakker aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Integrative reactivation and rehabilitation to reduce multiple psychiatric symptoms of psychogeriatric patients and caregiver burden.

  • 16 september 2010: AMJJ Bour

    Op 16 september 2010 promoveerde Ariane Bour aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Cognition and depression after stroke, course and interaction.

  • 23 april 2010: N Vogelzangs

    Op 23 april 2010 promoveerde Nicole Vogelzangs aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op het proefschrft Depression and metabolic syndrome.

  • 17 febr. 2010: PJ van 't Veer-Tazelaar

    Op 17 febr. 2010 promoveerde Nelleke van 't Veer-Tazelaar aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op het proefschrift Prevention of deperssion and anxiety in older people.

  • 10 febr. 2010: HJ Luijendijk

    Op 19 februari 2010 promoveerde Dika Luijendijk aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op het proefschrift Vascular heart and brain disease and incident late-life depression.

  • 1 december 2009: GJ Hendriks

    Op 1 december 2009 promoveerde Gert-Jan Hendriks aan de Radboud Universiteit Nijmegen op het proefschrift Studies on the treatment of late-life anxiety and late-life panic disorder.

  • 14 okt. 2009: M Kat

    Op 14 oktober 2009 promoveerde Martin Kat aan de Universiteit van Amsterdam op het proefschrift The neuropsychiatry of dementia, psychometrics, clinical implications and outcome.

  • 2 okt. 2009: S Köhler.

    Op 2 oktober 2009 promoveerde Sebastian Köhler aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Psychopathology and aging, towards a better understanding of psychosis and depression in later life.

  • 20 april 2009: R Verkaik

    Op 20 april 2009 promoveerde Renate Verkaik aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Depression in dementia, Developing and testing of a nursing guideline.

  • 4 dec. 2008: J van den Berg

    Op 4 december 2008 promoveerde Julia van de Berg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op het proefschrift Sleep in later life, a population-based approach.

  • 30 sept. 2008: M Bremmer

    Op 30 sept. 2008 promoveerde Marijke Bremmer aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Late-life depression and cardiac diseases: biological underpinnings in a population based sample.

  • 26 sept 2008: F Lammers

    Op 26 sept. 2008 promoveerde Femke Lammers aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Treating depression in chronically ill elderly, the evaluation of a psychological intervention.

  • 25 sept. 2008: M Stigggelbout

    Op 25 sept. 2008 promoveerde Maarten Stiggelbout aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift More excercise for seniors: opportunities and challenges

  • 25 sept. 2008: I Ramakers

    Op 25 sept. 2008 promoveerde Inez Ramakers, psycholoog, aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Prodromal Alzheimer´s disease in subjects with Mild Cognitive Impairment.

  • 18 april 2008: E Licht

    Op 18 april 2008 promoveerde Els Licht aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op het proefschrift The prognosis of late-life depression in general practice.

  • 28 maart 2008: E Bierman

    Op 28 maart 2008 promoveerde Ellis Bierman, psycholoog, aan de VU Amsterdam op het proefschrift Anxiety, depression and cognition in later life.

  • 6 maart 2008; RM Kok

    Op 6 maart 2008 promoveerde de auteur van deze rubriek aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Treatment of depression in late life: towards a better prognosis.

  • 8 febr. 2008: S Zuidema

    Op 8 febr. 2008 promoveerde Sytse Zuidema aan de Radboud Universiteit Nijmegen op het proefschrift Neuropsychiatric symptoms in Dutch nursing home patients with dementia.

  • 31 januari 2008: R Haringsma

    Op 31 januari 2008 promoveerde Rimke Haringsma aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Never too old to learn. The effectiveness of the coping with depression course for elderly.

  • 30 nov. 2007: V Spek

    Op 30 nov. 2007 promoveerde Viola Spek aan de Universiteit van Tilburg op het proefschrift Internet-based cognitive therapy for subthreshold depression in people over 50 years old.

  • 7 maart 2007: E Bohlmeijer

    Op 7 maart 2007 promoveerde Ernst Bohlmeijer aan de VU te Amsterdam op het proefschrift Reminiscence and depression in later life.

  • 18 januari 2007: WH van Zelst

    Op 18 januari 2007 promoveerde Willeke van Zelst aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift: "Posttraumatic stress disorder in late life".

  • 19 oktober 2006: M Smalbrugge

    Op 19 oktober 2006 promoveerde Martin Smalbrugge aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift "Anxiety and depression in nursing home patients". 

  • 19 december 2006: B Steunenberg

    Op 19 december 2006 promoveerde Bas Steunenberg aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift "Personality and depression in later life".

  • 13 oktober 2006: K Jongenelis

    Op 13 oktober 2006 promoveerde Lineke Jongenelis aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschift "Depression in Dutch nursing homes".

  • 13 oktober 2006: J Schuurmans

    Op 13 oktober 2006 promoveerde Josien Schuurmans aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift "Anxiety in late life, moving forward a tailored treatment".

  • 5 september 2006: J Janssen

    Op 5 september 2006 promoveerde aan de Universiteit Utrecht Joost Janssen op het proefschrift "Late-life depression: structural brain abnormalities, treatment and risk factors".

  • 7 juli 2006: A Vellinga

    Op 7 juli 2006 promoveerde Astrid Vellinga aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift "To know or not to be. Development of an instrument to assess decision-making capacity of cognitively impaired elderly patients".

  • 27 juni 2006: DJF van Schaik

    Op 27 juni 2006 promoveerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam Anneke van Schaik op het proefschrift "Interpersonal Psychotherapy for late life depression in general practice".

  • 12 mei 2006: D Bijl

    Op 12 mei 2006 promoveerde Dick Bijl aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift "Major depression in primary care", met hierin diverse hoofdstukken over ouderen.

  • 31 maart 2006: SPJ van Alphen

    Op 31 maart 2006 is Bas van Alphen gepromoveerd aan de Radboud Universiteit te Nijmegen op het proefschrift Diagnostiek van persoonlijkheidsstoornissen bij ouderen.

  • 2 december 2005: P Naarding

    Op 2 december 2005 is Paul Naarding gepromoveerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op het proefschrift Depression and vascular disease, a phenomonological study.

  • 6 juli 2005: RA Schoevers

    Op 6 juli 2005 promoveerde Robert Schoevers aan de Vrije Universiteit van Amsterdam op het proefschrift Epidemiology of late life depression, longitudinal findings from the Amsterdam Study of the Elderly.

  • 10 juni 2005: CH van Gool

    Op 10 juni 2005 promoveerde C.H. van Gool aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift The course of chronic desease, depression, and health behavior in longitudinal perspective.

  • 23 maart 2005: AMH Eisses

    Op 23 maart 2005 promoveerde Annemarie Eisses aan de Rijksuniversiteit Groningen op het proefschrift Depressie bij verzorgingshuisbewoners, prevalentie, incidentie risicofactoren en effecten van vroegsignalering.

  • 8 december 2004: FB van der Wurff

    Op 8 december 2004 promoveerde Frits van der Wurff aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op het proefschrift Depression in later life: the effects of cultural and vascular factors on epidemiology, symptom profiles and treatment adherence.

  • 3 december 2004: SMC Rasquin

    Op 3 december 2004 promoveerde SMC Rasquin aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Vascular Cognitive Impairment, phenomenology, course, risk factors.

  • 8 oktober 2004: P Aalten

    Op 8 okt. 2004 promoveerde Paulien Aalten aan de Universiteit Maastricht op het proefschrift Behavioural problems in dementia: Course and risk facors.

  • 8 oktober 2004: ML Stek

    Op 8 okt. 2004 promoveerde Max Stek aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op het proefschrift Depression in late life, natural history, treatment and prognosis.

  • 1 oktober 2004: M Depla

    Op 1 okt. 2004 promoveerde Marja Depla aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Community-based care for older people with severe mental illness.

  • 15 september 2004: ME de Vught

    Op 15 sept. 2004 promoveerde ME de Vugt aan de Faculteit der geneeskunde van de Universiteit Maastricht op het proefschrift Behavioural problems in dementia. Caregiver issues.

  • 2 juni 2004: I Lampe

    Op 2 juni 2004 promoveerde Indrag Lampe, als psychiater in opleiding verbonden aan Altrecht GGZ op het proefschrift Brain and behavior: the effects of aging and recurrent depressive illness.

  • 18 november 2003: R Sival

    Op 18 november 2003 promoveerde Rob Sival, klinisch geriater en afdelingshoofd van de afdeling geriatrie binnen het circuit GGZ voor ouderen van Parnassia te Den Haag, aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift Aggressive behaviour in dementia.

  • 3 september 2003: ADF Dhondt

    Op 3 september 2003 promoveerde Ton Dhondt, beleidspsychiater van het Van Foreestcentrum voor ouderenpsychiatrie (onderdeel van GGZ Noordholland Noord) aan de VU op het proefschrift Iatrogenic origins of depression in the elderly.

  • 21 maart 2003: H Tiemeier

    Op 21 maart 2003 promoveerde Henning Tiemeier, arts, socioloog en epidemioloog, verbonden aan het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, op het proefschrift Biological Factors in late life depression.

Voorlichtingsmateriaal voor patienten

  • Achter een lachend gezicht. Depressie bij ouderen

    Informatieve en toegankelijke (grote letter) publieksfolder van het Trimbos-instituut, geschreven voor ouderen met een depressie, hun partners en familieleden.
    De folder is (nog) niet online beschikbaar, maar via deze link wel te bestellen.

  • Depressie, je kunt er iets aan doen. Een handleiding

    Linssen, C. & Kok, R. Depressie, je kunt er iets aan doen. Een handleiding. Uitgeverij Boom, Amsterdam 1998. Dit boek is niet meer in de handel, wel verkrijgbaar bij de 2e auteur.

  • Psychowijzer: Depressie bij ouderen

    Online folder van het Fonds Psychische Gezondheid over depressie bij ouderen. De folder is ook als printversie beschikbaar.

  • Psychowijzer: Angst bij ouderen

    Een online folder van het Fonds Psychische Gezondheid over angst bij ouderen. De folder is ook als printversie beschikbaar.

Literatuur - verslaving

  • Late-life alcoholism

    Oslin D.W. Late-life alcoholism, a clinical review. Am J Geriatr Psychiatry 2004, 12, 571-583.

  • Screening in primary care

    Berks J, McCormick R. Screening for alcohol misuse in elderly primary care patients: a systematic literature review. International Psychogeriatrics 2008, 20, 1090-1103.

  • PRISM-E study

    Lee HS, Mericle AA, Ayalon L, Arean PA. Harm reduction among at-risk drinkers: a site-specific analysis from the multi-site Primary care Research In Substance abuse and Mental Health for Elderly study. Int J Geriatr Psychiatry 2009, 24, 54-60

  • Epidemiology of alcohol use

    Blazer DG, Wu L. The epidemiology of at-risk and binge drinking among middle-aged and elderly community adults: national survey on drug use and health. Am J Psychiatry 2009, 166, 1162-1169.

  • Substance use and disorders

    Blazer DG, Wu L-T. The epidemiology of substance use and disorders among middle aged and elderly community adults: Natinal survey on drug use and health. Am J Geriatr Psychiatry 2009, 17, 237-245

  • Middelenmisbruik en verslaving

    Middelenmisbruik en verslaving. Schoonbrood S en Stek ML. In: handboek ouderenpsychiatrie, van der Mast et al. De Tijdstroom, 3e druk, 2010.

  • Alcohol as risk factor for dementia

    Anstey KJ, Mack HA, Cherbuin N. Alcohol consumption as a risk factor for dementia and cognitive decline: meta-analysis of prospective studies. Am J Geriatr Psychiatry 2009, 17, 542-555

Literatuur - psychotische stoornissen

Literatuur - stemmingsstoornissen

Literatuur- angststoornissen

  • Posttraumatic Stress Disorder in older adults

    van Zelst WH, de Beurs E, Beekman ATF et al. Prevalence and risk factors of posttraumatic stress disorder in older adults. Psychother Psychosom 2003, 72, 333-342.

  • Coping with post-traumatic stress

    Chung MC, Werrett J, Easthope Y & Farmer S. Coping with post-traumatic stress: young, middle-aged and elderly comparisons. International Journal of Geriatric Psychiatry, 2004, 19, 333-343.

  • Presentations and management of Post Traumatic Stress Disorder and the elderly

    Busuttil W. Presentations and management of Post Traumatic Stress Disorder and the elderly: a need for investigation. International Journal of Geriatric Psychiatry, 2004, 19, 429-439.

  • Anxiety in late life (editorial)

    Flint AJ. Anxiety and its disorders in late life (editorial).  Am J Geriatr Psychiatry 2005, 13, 3-6.

  • Agoraphobia in older adults

    McCabe L Cairley J, Veldhuizen S. et al. Prevalence and correlates of agoraphobia in older adults. Am J Geriatr Psychiatry 2006, 14, 515-522.

  • The Geriatric Anxiety Inventory.

    Pachana NA, Byrne GJ, Siddle H et al. Development and validation of The Geriatric Anxiety Inventory. Int Psychogeriatrics 2007, 19, 103-114.

  • Prevention of anxiety disorders

    Smit F, Comijs H, Schoevers R et al. Target groups for the prevention of late-life anxiety. Br J Psychiatry 2007, 190, 428-434.

  • Treatment of anxiety disorders

    Pinquart M, Duberstein PR. Treatment of anxiety disorders in older adults; a meta-analytic comparison of behavioral and pharmacological interventions. Am J Geriatr Psychiatry 2007, 15, 639-651.

  • Review of prevalence of anxiety

    Bryant C, Jackson H, Ames D. The prevalence of anxiety in older adults: methodological issues and a review of the literature. J Affect Disorders 2008, 109, 233-250.

  • Generalised Anxiety Disorder Severity Scale

    Andreescu C, Belnap BH, Rollman BL et al. Generalised Anxiety Disorder Severity Scale validation in older adults. Am J Geriatr Psychiatry 2008, 16, 813-818

  • Pregabaline for generalised anxiety disorder

    Montgomery S, Chatamra K, Pauer L. et al. Efficacy and safety of pregabaline in elderly people with generalised anxiety disorder. Br J Psychiatry 2008, 193, 389-394

  • Escitalopram for generalized anxiety disorder

    Lenze EJ, Rollman BL, Shear MK et al. Escitalopram for older adults with genaralized anxiety disorder. JAMA 2009, 301, 295-303.

  • Meta-analysis of behavioral treaments

    Meta-analysis comparing different behavioral treaments for late-liafe anxiety. Thorp SR, Ayers CR, Nuevo R, et al. Am J Geriatr Psychiatry 2009, 17, 105-115

  • A RCT of paroxetine and CBT for late-life panic disorder.

    Hendiks GJ, Keijsers GPJ, Kampman M et al. A randomised controlled study of paroxetine and cognitive-behavioural therapy for late-life panic disorder. Acta Psychiatr Scand 2010, 122, 11-19

  • Compulsive hoarding

    Ayers CR, Saxena S, Golshan S and Wetherell JL. Age at onset and clinical features of late life compulsive hoarding. Int J Geriatr Psychiatry 2010, 25, 142-149

Literatuur - persoonlijkheidsstoornissen

Literatuur - slaap

Literatuur - Overig

  • Eating disorders in the elderly

    Lapid MI, Prom MC, Burton MC et al. Eating disorders in the elderly. Int Psychogeriatrics 2010, 523-536

  • ADHD declines with age

    Simon V, Czobor P, Balinnt S et al. Prevalence and correlates of adult attention-deficit hyperactivity disorder: a meta-analysis. Br J Psychiatry 2009, 194, 204-211

  • Prevalence of ADHD in older adults

    Michielsen M, Semeijn E, Comijs HC, Van de Ven P, Beekman ATF, Deeg DJH, Kooij JJS. Prevalence of ADHD in older adults in The Netherlands. Br J Psychiatry 2012 201:298-305

  • Validity of an ADHD screening list

    Semeijn EJ, Michielsen M, Comijs HC et al. Criterion Validity of an Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) Screening List for Screening ADHD in Older Adults Aged 60–94 years. Am J Geriatric Psychiatry 2013, 21, 631-635

  • Substance use and disorders

    Blazer DG, Wu L-T. The epidemiology of substance use and disorders among middle aged and elderly community adults: Natinal survey on drug use and health. Am J Geriatr Psychiatry 2009, 17, 237-245

  • Apathiesyndroom: een klinische entiteit?

    Wurff, F.B. van der, Beekman, A.T.F., Comijs, H.C., Stek, M.L., Hoogendijk, W.J.G., Renes, J.W., Jonker, C. & Heeren, T. (2003) Apathiesyndroom: een klinische entiteit? Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 34, 146-150.

  • The nosological position of apathy in clinical practice

    Starkstein SE, Leentjens AFG. The nosological position of apathy in clinical practice. Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry 2008, Jan 10 (online).

  • Diagnostic criteria for apathy in clinical practice

    Mulin E, Leone E, Dujardin M et al. Diagnostic criteria for apathy in clinical practice. Int J Geriatr Psychiatry 2010. DOI 10.1002/gps.2508

  • Apathy and aging

    Brodaty H, Altendorf A, Withall A and Sachdev P. Do people become more apathetic as they grow older? A longitudinal study in individuals. Int Psychogeriatrics 2010, 22, 426-435.

  • The neglect of somatoform disorders by old age psychiatry

    Wijeratne, C., Brodaty, H. & Hickie, I. (2003) The neglect of somatoform disorders by old age psychiatry: some explanations and suggestions for future research. International Journal of Geriatric Psychiatry, 18 (9):812-819.

  • Somatisation Among Older Primary Care Attenders

    Sheehan, B., Bass, C., Briggs, R. & Jacoby, R. (2003). Somatisation Among Older Primary Care Attenders. Psychological Medicine, 33 (5), 867-877.

  • Rating scales in old age psychiatry

    Burns, A., Lawlor, B. & Craig, S. (2002). Rating scales in old age psychiatry. British Journal of Psychiatry, 180, 161-167.

  • Systematic Review of the Effectiveness of Community-Based Mental Health Outreach Services for Older

    Van Citters, B.A., Aricca D. & Bartels, M.D., M.S., Stephen J. (2004). A Systematic Review of the Effectiveness of Community-Based Mental Health Outreach Services for Older Adults. Psychiatric Services 55, 1237-1249

  • Effectiveness of acute hospital treatment

    Draper B, Low L-F. (2005). What is the effectiveness of acute hospital treatment of older people with mental disorders? Int Psychogeriatrics 17, 539-555.

  • Instruments to assess decision-making capacity

    Instruments to assess decision-making capacity, an overview. Vellinga A, Smit JH, van Leeuwen E, van Tilburg W en Jonker C. Int Psychogeriatrics 2004, 16, 397-419.

  • Decision making capacity

    Assessing the capacity to make everyday decisions; a guide for clinicians and an agenda for future research. Lai JM, Karlawish J. Am J Geriatr Psychiatry, 15, 101-111.

  • Elderly Abuse

    Cooper C. Katona C, Finne-Soveri H et al (2006). Indicators of elderly abuse; a crossnational comparison of psychiatric morbidity and other determinants in the Ad-HOC study. Am J Geriatr Psychiatry 14, 489-497.

  • The prevalence of elderly abuse

    Cooper C, Selwood A, Livingston G. The prevalence of elder abuse and neglect: a systematic review. Age and Aging 2008, 37, 151-160.

  • Diogenes syndroom

    Snowdon J, Shah A, Halliday G (2007). Severe domestic squalor: a review. Int Psychogeriatrics 19, 37-51. 

  • Sex and aging

    Lindau SL, Schumm LP, Laumann EO et al. A study of sexuality and health among older adults in the United States. NEJM 2007, 357, 762-764.

  • Complementary and alternative treatments; a review

    Meeks TW, Wetherell JL, Irwin MR et al. Complementary and alternative treatments for late-life depression, anxiety and sleep disturbance: a review of randomized controlled trials. J Clin Psychiatry 2007, 68, 1461-1471.

  • Longevity in man

    Yates LB, Djousse L, Kurth T et al. Exceptional longevity in men. Arch Int Med 2008, 168, 284-290.

  • Eenzaamheid

    O Luanaigh C, Lawlor B. Loneliness and the health of older people. (Review) Int J Geriatr Psychiatry 2008, 23, 1213-1221

  • Consensus Statement on ethics and capacity

    Katona C, Chiu E, Adelman S et al. World Psychiatric Association section of old age psychiatry consensus statement on ethics and capacity in older people with mental disorders. Int J Geriatr Psychiatry 2009, 24, 1319-1324

  • The K10 as screening scale

    Anderson TM, Sunderland M, Andrews G. et al. The 10-Item Kessler Psychological Distress Scale (K10) as a Screening Instrument in Older Individuals. Am J Geriatric Psychiatr 2013, 21, 596-606

  • Personality and the risk of dementia

    Low L-F, Harrison F, Lackersteen SM. Does Personality Affect Risk for Dementia? A Systematic Review and Meta-Analysis. Am J Geriatric Psychiatry 2013, 21, 713-728

advertentie
banner Handboek ouderen-psychiatrie
R. van der Mast, Th. Heeren, M. Kat e.a.
In deze derde druk van het Handboek ouderenpsychiatrie wordt uitgebreid aandacht besteed aan de oudere in zijn (Westerse) leefomgeving, en de invloed die dit in positieve en negatieve zin heeft op het psychisch welbevinden. Lees meer