Colofon: Prof. dr. J.G.M. Rosmalen

Somatisch-symptoomstoornissen

Diagnostiek en behandeling

  • Somatoforme stoornissen in de DSM-5

    Artikel uit De Psycholoog waarin Jaco Wineke en Annemiek van Dijke de specifieke veranderingen bespreken op het terrein van de somatoforme stoornissen, die in de DSM-5 terug te vinden zijn in het hoofdstuk Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen. 

  • Somatoforme stoornissen: veranderingen in DSM-5

    Artikel uit het Tijdschrift voor Psychiatrie waarin Christina van der Feltz-Cornelis en Boudewijn van Houdenhove de DSM-5-categorie Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen beschrijven.

  • Pharmacological interventions for somatoform disorders in adults (Cochrane review)

    Deze Cochrane review naar farmacologische interventies voor somatoforme stoornissen in volwassenen is gebaseerd op 26 studies. De auteurs waarschuwen dat iedere vergelijking op slechts een paar relatief kleine studies is gebaseerd. Bovendien werd de kwaliteit van de studies slecht beoordeeld, met hoge risico's op bias in veel van de studies. Deze limitaties dienen in aanmerking genomen te worden bij het interpreteren van onderstaande resultaten. De studie concludeert dat er onvoldoende bewijs is om de effectiviteit van tricyclische antidepressiva in de behandeling van somatoforme stoornissen te beoordelen. Nieuwe-generatie antidepressiva waren matig effectieve behandelingen voor somatische symptomen, angst en depressie in patienten met somatoforme stoornissen. Er werd geen verschil gevonden in effectiviteit tussen tricyclische antidepressiva en nieuwe-generatie antidepressiva voor de behandeling van somatische symptomen. Er was enig bewijs dat een combinatie van anti-depressiva en anti-psychotica meer effectief was dan anti-depressiva alleen. Natuurlijke producten, zoals St. Janskruid, hadden een significant verminderend effect op de ernst van somatische symptomen vergeleken met placebo.

  • Non-pharmacological interventions for somatoform disorders and medically unexplained physical symptoms (MUPS) in adults (Cochrane review)

    Deze Cochrane review naar niet-farmacologische interventies bij somatoforme stoornissen en SOLK in volwassenen is gebaseerd op 21 studies, waarvan 14 naar cognitieve gedragstherapie (CGT). De kwaliteit van de studies werd beoordeeld als laag tot matig. CGT was effectiever dan usual care in het verminderen van de ernst van de SOLK. Voor overige vormen van psychotherapie waren er te weinig studies om conclusies op te baseren. CGT was niet effectiever dan enhanced care aangeboden bij de eigen arts. Er waren geen studies naar fysiotherapie die voldeden aan de inclusiecriteria van deze review.

Richtlijnen en protocollen

Meetinstrumenten

Professionele organisaties

  • Academy of Psychosomatic Medicine (APM)

    De Amerikaanse organisatie voor Consultatieve Psychiatrie. De jaarlijkse bijeenkomsten zijn een internationaal trefpunt voor consultatieve psychiaters. Uitgever van Psychosomatics.

  • American Pain Society

    De Amerikaanse subvereniging van de International Association for the Study of Pain. Uitgever van The Journal of Pain. Organiseert jaarlijks een wetenschappelijk congres.

  • American Psychosomatic Society (APS)

    Amerikaanse vereniging voor Psychosomatiek. Uitgever van Psychosomatic Medicine. Organiseert jaarlijks een wereldcongres.

  • European Association of Psychosomatic Medicine (EAPM)

    Europese interdisciplinaire organisatie voor professionals werkend binnen de C-L Psychiatrie en psychosomatic medicine. Uitgever van Journal of Psychosomatic Research.

  • International Association for the Study of Pain, The (IASP)

    Internationale vereniging voor de bestudering van pijn. Overkoepelende organisatie met meer dan 50 subverenigingen ('chapters') in deelnemende landen. Site met veel informatie. Uitgever van het tijdschrift Pain. Organiseert elke drie jaar een wereldcongres.

  • International College of Psychosomatic Medicine (ICPM)

    Internationale vereniging voor Psychosomatische Geneeskunde. Organiseert tweejaarlijks een wereldcongres.

  • International Society of Behavioral Medicine (ISBM)

    Internationale organisatie voor Behavioral Medicine. Uitgever van International Journal of Behavioral Medicine (IJBM). Organiseert tweejaarlijks een wereldcongres.

  • International Society of Psychosomatic Obstetrics and Gynecology (ISPOG)

    Internationale vereniging voor Psychosomatische Obstetrie en Gynecologie. Uitgever van Journal of Psychosomatic Obstetrics and Gynecology. Organiseert jaarlijks een wereldcongres.

  • Landelijke Vereniging Medische Psychologie (LVMP)

    Vereniging van psychologen die werkzaam zijn in een algemeen/academisch/categoraal ziekenhuis. 

  • Nederlandse Behavioral Medicine Federatie (NBMF)

    Behavioral Medicine is de interdisciplinaire benadering die zich bezighoudt met de relatie tussen gedrag, gezondheid en ziekte, zowel op het gebied van onderzoek als op het gebied van behandeling, preventie en revalidatie. De belangrijkste doelstelling van de NBMF is het bevorderen van de integratie tussen de disciplines (huisartsen, psychiaters en andere medisch specialisten, psychologen, sociologen, paramedici, maatschappelijk werkers en verpleegkundigen) door informatie-uitwisseling en praktische samenwerking.

  • Netwerk Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (NOLK).

    Nederlands netwerk van instellingen en professionals op het gebied van onvoldoende verklaarde lichamelijk klachten (OLK), met als doel het gezamenlijk verbeteren van de kwaliteit van behandeling, scholing en onderzoek. Organiseert tweejaarlijks een landelijk congres.

  • Sectie Consultatieve- en Ziekenhuispsychiatrie

    Verwijzing naar de afdeling Consultatieve- en Ziekenhuispsychiatrie van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).

Patiëntenorganisaties en -informatie

  • Thuisarts SOLK

    Uitgebreide patienteninformatie over SOLK is te vinden op Thuisarts.nl, de door het NHG ontwikkelde website van de huisartsen. De website bevat achtergrondinformatie over SOLK, informatie over zelfhulp, en informatie over behandelingen.

  • Patienteninformatie SOLK

    Deze site van het UMCG geeft uitgebreide patienteninformatie over SOLK, het ontstaan ervan en de verschillende behandelmogelijkheden.

Research

  • Nieuws over Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK)

    Op SOLK.nl wordt nieuws rondom Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) besproken. Dit gaat door middel van besprekingen van recente wetenschappelijke artikelen, maar ook door interviews met SOLK-experts uit de kliniek of wetenschap. Tenslotte worden evementen gerelateerd aan SOLK besproken.

Tijdschriften

  • European Journal of Pain

    Tijdschrift van de EFIC; de Europese subvereniging van de International Association for the Study of Pain.

  • General Hospital Psychiatry

    Tijdschrift met artikelen op het raakvlak van de psychiatrie, de ziekenhuisgeneeskunde en de huisartsgeneeskunde. Het tijdschrift benadrukt een biopsychosociale benadering van ziekte en gezondheid en ondersteunt de belangen van de psychiatrie in de algemene geneeskunde. 

  • International Journal of Psychiatry in Medicine

    Dit tijdschrift biedt een forum voor het bevorderen van psychosociale en biologische theorie, methoden en behandeling toegepast in de patiëntenzorg.

  • Journal of Psychosomatic Research

    Multidisciplinair tijdschrift van de European Association of Psychosomatic Medicine dat onderzoek publiceert over alle aspecten van de relatie tussen psychologie en geneeskunde.

  • Pain

    Dit tijdschrift hoort tot de belangrijkste internationale tijdschriften op het gebied van pijnonderzoek. Het tijdschrift wordt uitgegeven door de International Association for the Study of Pain.

  • Psychological Medicine

    Psychological Medicine publiceert papers op het terrein van de klinische psychiatrie en aanverwante velden, waaronder de biologie, psychologie en sociale wetenschappen.

  • Psychosomatic Medicine

    Internationaal multidisciplinair tijdschrift van de American Psychosomatic Society. Publiceert experimentele en klinische onderzoeken over uiteenlopende aspecten van de samenhang tussen sociale, psychologische en gedragsfactoren in relatie tot lichamelijke processen bij mensen en dieren.

  • Psychosomatics

    Tijdschrift van de Acadamy of Psychosomatic Medicine. Publiceert artikelen over onderwerpen in het gebied van de psychiatrie en de algemene geneeskunde.

  • Psychotherapy and Psychosomatics

    Publiceert editorials, review-artikelen en onderzoek op het gebied van psychotherapie op het grensvlak van de geneeskunde en de gedragswetenschappen.

Overige

  • CGT voor CVS: informatie en landelijke implementatie

    Informatie over de door het Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid (NKCV) ontwikkelde CGT voor CVS. Tevens overzicht van de gecertificeerde centra waarnaar voor deze behandeling kan worden verwezen.

Congressen

  • EAPM 2017

    Jaarlijkse congres van de European Association of Psychosomatic Medicine, met als thema Bridging the gap between soma and psyche. Het congres vindt plaats in Barcelona, Spanje, 28 juni - 1 juli 2017.

  • Landelijk congres onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten

    Tweejaarlijks Landelijk congres van het Netwerk Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten. Het congres heeft als thema Onvoldoende verklaard, steeds beter beschreven, en vindt plaats in Zwolle op 29 september 2017.

  • APS 2018

    Jaarlijks congres van de American Psychosomatic Society. Het congres vindt plaats in Louisville, Kentucky, VS, 7-10 maart 2018.

  • ICBM 2018

    Jaarlijks congres van de International Society of Behavioral Medicine. Het congres vint plaats in Santiago, Chili, van 14-17 November 2018.