Colofon: Dr M.H. Braakman

Transculturele psychiatrie

Verantwoording

Het beoefenen van psychiatrie bij mensen uit andere culturen plaatst de hulpverlener voor aparte problemen. Deze rubriek biedt u algemene achtergronden en informatie. De patiënt zelf is en blijft uiteraard de belangrijkste informatiebron voor de wereld waarin hij leeft en waaruit hij komt.

Congressen

  • Najaarssymposium afdeling transculturele psychiatrie NVvP

    Twee coryfeeën uit de Franse etnopsychiatrie, Prof. Moro en Dr. Sturm, bezoeken ons land voor een twee-daags event waarin zij de hoofdrol vervullen. Het is een mooie kans om geïnformeerd te raken over de ontwikkelingen in het Franse transcultureel psychiatrische denken. Op vrijdag 15 december zijn er lezingen van Rose Marie Moro en anderen over het Franse etnopsychiatrische denken, gevolgd door acht workshops. Op zaterdag 16 december voor een kleinere groep een masterclass plaats onder leiding van Gesine Sturm, waarin casuïstiek besproken zal worden en er verdiepend en in oefensessies kennis gemaakt kan worden met de aanpak van de etnopsychiatrie.
    15 dec 2017; Locatie: De Nieuwe KHL/Lloyd hotel te Amsterdam
    16 dec 2017; Locatie: Kasteel Endegeest, Oegstgeest

  • Vijfde wereldcongres van de World Association of Cultural Psychiatry

    Achieving global mental health equity: making cultural psychiatry count
    Toonaangevende internationaal congres op het terrein van de culturele psychiatrie.
    Momenteel kunnen er abstracts ingediend worden. 
    Precongres: 10 oktober 2018
    Congres 11-13 oktober 2018
    Columbia University, Morningside Campus, New York, USA.

Diagnostiek

  • Culturele formulering DSM IV-TR, APA

    Video met powerpoint dia's van een lezing van francis Lu, 2006 over de culturele formulering, een methode om de socio-culturele context van een patiënt in kaart te brengen.

  • Cultuurgebonden psychiatrische syndromen

    U vindt hier enige startinformatie over psychiatrische syndromen waarvan wordt verondersteld dat ze cultuur- of regiogebonden zijn.

  • Culturele interviews

    Deze Nederlandse webpagina geeft informatie over het Cultureel Interview en het Cultural Formulation Interview en een overzicht van de verschillende versies, onderzoek en van publicaties

  • Cultural Formulation Interviews (CFI) DSM-5, APA


    Uitleg (video) over het Cultural Formulation Interview door Neil Aggarwal, MD, Center of Excellence for Cultural Competence, New York State Psychiatric Institute.

Behandeling

  • Psychofarmaca en etniciteit

    Engelstalige site met groeiende informatie over alles wat bekend is over de psychofarmacologie van verschillende etnische groepen. Gezocht kan worden op generieke namen van geneesmiddelen maar ook op land of etnische groep.

Richtlijnen en protocollen

Culturele achtergrond

  • Taal

    Welke taal wordt waar gesproken?

  • World Values Survey

    Achtergrondinformatie over basale normen, waarden en opvattingen van de algemene bevolking in meer dan 100 landen.

  • Ambtsberichten

    Een zeer uitgebreide omschrijving, opgesteld door het Ministerie van Buitenlandse Zaken over de situatie in landen van waaruit asielzoekers naar Nederland komen. Deze informatie wordt door de overheid gebruikt in het kader van de beoordeling van het al dan niet toelaten van asielzoekers.

  • Central Intelligence Agency (CIA): The World Factbook

    Geschikt om snel een algemene indruk te krijgen over een bepaald land.

  • Amnesty International Library

    Mensenrechteninformatie per land en regio.

  • Library of Congress: Country Studies

    Uitvoerige informatie omtrent de sociale, culturele, economische, politieke, militaire en historische achtergronden van veel landen.

  • Project Atlas

    Het Atlas-project is een initiatief van het Department of Mental Health and Substance Dependence van de WHO te Geneve. De Country Profiles on Mental Health Resources is een database van met veel gegevens over de GGZ per land of per regio.

Standaardwerken

Het beste internationale handboek op dit moment:
Russell F. Lim, (red.), 2014, Clinical manual of cultural psychiatry (2de ed.)
American Psychiatric Publishing, Washington.

De recentste 'state-of-the-art' op het gebied van de etnopsychofarmacologie:
Chee H. Ng et al, (red.) 2013, Ethnopsychopharmacology. Advances in Current Practice.
Cambridge University Press, Cambridge.

De beste Nederlandse handboeken op dit moment:
J de Jong & S.Colijn (red), 2010
Handboek Culturele Psychiatrie en Psychotherapie
De Tijdstroom, Utrecht.

F Kortmann, 2016, Culturele competenties in psychiatrie en psychologie.
Koninklijke van Gorcum, Assen.

Tijdschriften

  • Transcultural Psychiatry

    Een internationaal en interdisciplinair tijdschrift (v/h Transcultural Psychiatric Research Review) dat 4x per jaar verschijnt. Slaat een brug tussen clinici die werken in multiculturele settings en onderzoekers. Het publiceert oorspronkelijk onderzoek, klinische verslagen, overzichtsartikelen, symposiaverslagen, boekbesprekingen en aankondigingen.

  • Culture, Medicine and Psychiatry

    Een internationaal en interdisciplinair forum voor verschillende professionals, zoals medische en psychiatrische antropologie, transculturele psychiatrie, sociologie en epidemiologie. Verschijnt 4x per jaar. Het publiceert oorspronkelijk onderzoek en theoretische stukken op genoemde terreinen.

  • International Journal of Culture and Mental Health

    Internationaal peer-reviewed tijdschrift, verschijnt vier keer per jaar  met reviews, empirische studies en boekbesprekingen.

  • World Cultural Psychiatry Research Review

    Officiële wetenschappelijke tijdschrift van de World Association of Cultural Psychiatry. Verschijnt vier keer per jaar, artikelen zijn full-tekst en gratis in te zien.

  • Ethnopsy

    Een onregelmatig verschijnend, Franstalig etnopsychiatrisch tijdschrift. De bijdragen hebben vaak een sterk theoretisch karakter, maar u vindt er ook empirische studies over (veelal) Franse minderheidsgroepen.

Kennis- en Expertisecentra

Nationaal

  • DACA

    Het Diagnose Advies Centrum Allochtonen (DACA) biedt culturele psychiatrische consultatie aan verwijzers van binnen en buiten de ggz.  

  • Cogis

    Cogis is het kennisinstituut voor de sociale en psychische gevolgen van oorlog, vervolging en geweld.

  • Pharos

    Pharos is het landelijk expertisecentrum gezondheidsverschillen.
    Van oudsher hebben zij veel aandacht voor vluchtelingen en migranten.
     

Internationaal

Opleidingen/cursussen

  • Agenda

    Lezingen/cursussen en overige activiteiten op het gebied van interculturele zorg.

  • Amma

    Post-academische opleiding (duur 1 jaar) geeft een overzicht van de medische antropologie en is o.a. bedoeld voor professionals "die in hun werk oplopen tegen moeilijkheden die verband houden met de sociaal-culturele context".

  • E-learningmodule over Interculturele competenties (Nederlandstalig; niet gratis)

    Deze module is gebaseerd op het bij de cursus behorende handboek Grondslagen van interculturele communicatie van Shadid en bestaat uit de volgende 7 thema’s:
    1. Cultuur en verandering;  2. Culturele diversiteit;  3. Verbale communicatie;  4. Non-verbale communicatie;  5. Beeldvorming;  6. Media en vooroordelen;  7. Interculturalisatie en competenties

  • E-learningmodule over diversiteit (Engelstalig; gratis)

    In deze (introductie-)module leert men enkele centrale begrippen kennen.

  • E-learningmodules over vluchtelingen en 'global health' (Engelstalig & Franstalig; gratis)

    Each module is authored by an expert in the field and organized with competency-based learning objectives, interactive case studies, core learning content, video case discussions and links to additional on-line resources.

Beroepsverenigingen

Nationaal

  • Afdeling Transculturele Psychiatrie van de NVvP

    De afdeling Transculturele Psychiatrie van de NVvP richt zich op aandacht voor en bepleiten van cultuursensitieve zorg binnen de psychiatrie in Nederland en wereldwijd, vooral binnen de beroepsgroep van psychiaters.

  • Sectie interculturalisatie van het NIP

    De sectie Interculturalisatie van het Nederlands Instituut van Psychologen stelt zich ten doel handvatten aan te reiken om de praktijk van de psychologie meer geschikt te maken voor het werken in een bredere context en meer professioneel om te gaan met etnische en culturele diversiteit. Daarnaast beoogt de sectie een bijdrage te leveren aan het vergroten van de culturele sensitiviteit en sociale verantwoordelijkheid onder professionele psychologen.

Internationaal

  • World Association of Cultural Psychiatry

    The purpose of WACP is to bring together psychiatrists, mental health workers, and social and behavioral scientists, whose main focus and interests are related to cultural psychiatry and mental health, for the purpose of working together to increase the availability and effectiveness of clinical services for diverse peoples and populations throughout the world.

  • WPA sectie transculturele psychiatrie

    Site van de transculturele psychiatrie-sectie van de World Psychiatric Association

  • Society for the Study of Psychiatry and Culture (SSPC)

    Een belangrijke vereniging, actief binnen de transculturele psychiatrie. Jaarlijks organiseren ze een congres (zie hierboven onder Congres). De meeste leden zijn transculturele psychiaters uit de VS, maar ook internationale leden zijn welkom.

GGZ-voorzieningen voor allochtonen

  • Beschermende Woonvorm Oase/El Waha

    Een cultuurspecifieke Beschermde Woonvorm voor Marokkaanse mannen.

  • Centrum 45

    Behandeling van vluchtelingen en asielzoekers met ernstige psychische problematiek als gevolg van traumatische ervaringen.

  • Evenaar, GGZ Drenthe

    De Evenaar is een expertisecentrum voor mensen met psychiatrische problematiek én een andere culturele achtergrond. De Evenaar biedt zorg aan deze cliënten en ondersteunt hulpverleners vanuit hun specifieke expertise.

  • Equator Foundation

    Behandelcentrum bedoeld voor vluchtelingen, asielzoekers en slachtofffers van mensenhandel en recent seksueel geweld met psychische klachten die verband houden met ondergaan geweld of systematische onderdrukking.

  • I-psy

    De grootste aanbieder van interculturele psychiatrie in Nederland. Vestigingen door het hele land.  

  • NOAGG

    Centrum voor Transculturele Geestelijke Gezondheidszorg. Ambulante hulpverlening voor niet-westerse allochtonen met diverse vestigingen in het land.

  • Nusantara

    Intra-, semi- en extramurale voorzieningen van zorg, verpleging en dienstverlening voor ouderen uit het voormalig Nederlands-Indië of het huidige Indonesië maar tevens die ouderen die nauw verwant zijn aan of zich nauw verwant voelen met het culturele erfgoed van voormalig Nederlands-Indië. Van psychogeriatrie tot gerontopsychiatrie.

  • Osperon

    Osperon is een instelling in de regio Den Bosch die gespecialiseerd is in traumabehandeling en interculturele hulpverlening.

  • Phoenix

    Phoenix is een psychiatrische klinische afdeling van Pro Persona waar asielzoekers en vluchtelingen worden behandeld voor ernstige psychiatrische problemen.

PTSS

  • PILOTS database, The: PTSS-literatuur

    Database van het National Center for PTSD om wereldwijd traumatische-stressliteratuur op te sporen. In de PILOTS zitten zo'n 22.000 artikelen over PTSD.

  • Psychotraumanet

    Psychotraumanet is de toegangspoort naar informatie over ingrijpende gebeurtenissen.
    U vindt er (wetenschappelijke) artikelen, interviews, film- en geluidsfragmenten en nieuws uit de media.

Vluchtelingen en asielzoekers

  • Ambtsberichten

    Een zeer uitgebreide omschrijving, opgesteld door het Ministerie van Buitenlandse Zaken over de situatie in landen van waaruit asielzoekers naar Nederland komen. Deze informatie wordt door de overheid gebruikt in het kader van de beoordeling van het al dan niet toelaten van asielzoekers.

  • CulturedMed

    Rijke site met onder meer achtergrondinformatie, cultuurspecifieke opvattingen over ziekte en gezondheid en overzichten van de belangrijkste migranten/vluchtelingengroepen.

  • Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)

    De site van de IND met wetenswaardigheden over procedures en wettelijke regelingen

  • Immigratie, integratie en inburgering

    Informatieve site van de Rijksoverheid over asielbeleid, immigratie, remigratie, terugkeer vreemdelingen, discriminatie, eergerelateerd geweld en inburgeringskwesties.

  • Procedures vreemdenlingenrecht

    Handige informatie over onder meer gezinshereniging, naturalisatie, asiel aanvragen, verblijfsvergunning, vreemdelingenbewaring.

  • Taskforce vluchtelingen NVvP

    Aanspreekpunt voor leden alsook voor belanghebbende (hulp-)organisaties waar men terecht kan met vragen en verzoeken rondom vluchtelingen en psychiatrie. Men kan specialistische expertise inzetten.

  • UNHCR: the UN Refugee Agency

    Het vluchtelingenorgaan van de Verenigde Naties. Met onder meer het laatste vluchtelingennieuws, veel statistieken, kaarten, vluchtelingengegevens per land en publicaties.

Varia

  • Internationale feest en gedenkdagen 2016

    Internationale kalender met de belangrijkste feest- en gedenkdagen van de belangrijkste religies.
    Ook is er een korte beschrijving beschikbaar van de betekenis is van die dagen.

  • Interculturele communicatie

    Goede startsite over dit onderwerp.

  • Nieuwsgroep

    De McGill University riep in 1998 deze Transcultural Psychiatry Mailing List/Discussion Group in het leven: The forum was conceived to provide an opportunity for members to discuss material related to transcultural psychiatry.

  • Stichting Pelita

    Maatschappelijk werk tbv oorlogs- en geweldservaringen binnen de Indische en Molukse gemeenschappen.

advertentie
banner Handboek culturele psychiatrie en psychotherapie
J. de Jong, S. Colijn
Met bijna drie miljoen inwoners van niet-Nederlandse afkomst moet minstens een op de zes patiënten van psychiaters en psycho-therapeuten migrant zijn. 'Culturele ggz' kan dus per definitie geen perifeer verschijnsel meer zijn. Lees meer